Saldırı, 12 Nisan 2009 günü basına verilen bir haberle baÅŸladı: “Atatürkçü DüÅŸünce DerneÄŸi, Google’ı kapatmak istiyor!” Hızla internette yayılan bu haber, açıkça bir psikolojik savaÅŸ ürünüydü. Haberde, kaynağı ve tarihi belirsiz bir ÅŸekilde, derneÄŸin, Ankara Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı Basın Suçları Bürosu’na bir internet sitesinde Atatürk’e hakaret edilmesi dolayısıyla suç duyurusunda bulunduÄŸu, sorumluların yakalanmasını talep ettiÄŸi belirtiliyordu. Fakat haberciler kendilerine servis edilen dilekçeden, sitenin Google desteÄŸiyle yayınlandığını belirten kısmı ve sitenin adını (“Kemalizmin karın aÄŸrısı”) haber baÅŸlığına taşımayı yeÄŸlediler. Bazıları okurlara, bu siteye internet üzerinde arama yaparak ulaşılabileceÄŸini de belirtmeyi ihmal etmedi. Sonuçta, 12 Nisan gününden baÅŸlayarak basın, kasıtlı ya da kasıtsız olarak, ADD’nin Google’ı kapattırmak istediÄŸi gibi ciddi ÅŸekilde yanıltıcı bir fikir yaydı. Bunu yaparken, mahkemeye sunulan dilekçeyi kendilerine kimin verdiÄŸini yazmadılar, haberle ilgili ayrı bir araÅŸtırma gereÄŸini duymadılar.[1]

Kapatilması Gereken Site
Acilen kapatılması gereken, 14 Nisan 2009 itibariyle Google Sites içinde yayınlanan site. Her yönüyle, sistemin arzuladığı türden bir kiÅŸinin ürünü.

Oysa ADD’nin dilekçesinde belirtilen site gerçekten de, simgesel bir kiÅŸilik bir yana, sıradan biri için de yazılması kabul edilemez hakaretler içeren bir siteydi. Bu sitenin içeriÄŸine önbellekten ulaÅŸabilir, bunu deÄŸerlendirebilirlerdi. Ayrıca bu sitenin (yazdıklarına bakılırsa, büyük olasılıkla yirmili yaÅŸlarına bile varmamış) yazarının bir baÅŸka sitede (dilekçe-haberden kısa bir süre önce, 25 Mart 2009 günü) kendi kiÅŸisel evrim yolculuÄŸunu “Benim Hikayem (İslam’la Nasıl tanıştım)” baÅŸlığı altında anlattığını, sitesini tanıttığını basit bir internet aramasıyla keÅŸfedebilirlerdi. Bunu yapmadılar. Kalıp bir ÅŸekilde, ADD’nin internete Harun Yahya gibi yaklaÅŸtığını ima eden yazılarla, teknolojik gerici olarak, kör bir Atatürk savunusu yaptığı sunumunu öne çıkardılar. Fakat ADD’nin yaptığı, tümüyle yasal bir uygulamaydı. Bir internet sitesinde kiÅŸilik haklarınıza yönelik hakaret gördüÄŸünüz zaman, site sahibi, yayıncısını yazılı olarak uyarmanın yanısıra, resmi olarak uyarmanız da birçok durumda gerekir.

Buna karşılık, 13 Nisan 2009 günü Türkiye’nin dört bir yanında, ADD ve ÇYDD ÅŸubelerinin basılması, üniversite rektörlerinin gözaltına alınması herhangi bir uyarı ya da dilekçeyle yapılmadı. Uyarı, Türkiye’de yaÅŸanan genel bir terör havasıyla gelmiÅŸti belki, ama ADD’nin Google’ı muhattap alıp resmi baÅŸvuru yapması gibi bir uyarı yaÅŸanmadı gözaltılarda. Atatürk’e yönelik hakaretler içiren siteyi kapattırmak ve yazarını cezalandırmak yerine, Atatürkçü DüÅŸünce DerneÄŸi’ni kapatmak ve üyelerini cezalandırmak daha kolay ve doÄŸru göründü.

Tesadüfi gibi görünen bu olayın peÅŸpeÅŸeliÄŸinin verdiÄŸi mesaj açık: Türkiye modernistler için, ilerici aydınlar için, dinin gerici (cedidci olmayan) biçiminin yaÅŸamın merkezinde yer almasını kabul etmeyecek, ekonomik bağımlılığa, dizginsiz özelleÅŸtirmeler yoluyla sömürgeleÅŸtirilmeye karşı çıkan kiÅŸiler için, toplum merkezli fikir geliÅŸtirecek kiÅŸiler için artık tam anlamıyla bir açık hava hapishanesi olmuÅŸtur. Günlük hayat gitgide güçleÅŸir ve yoksullaşırken, hakim ÅŸirketlerin uluslar arası ekonomisiyle yürüyen yaygın medya bazen geliÅŸmiÅŸ ülkelerden ferahlatıcı görüntü ve haberlerle rahatlatıcı, bazen iç geliÅŸmelere iliÅŸkin yanıltıcı haberlerle baskılayıcı bir ortam yaratacak. İmamlarla evlendirme dükkanlarının yanyana çalıştığı, yapmacık aÅŸk dizilerinden baÅŸka hiçbir yerel üretime yatırım yapmayan televizyon kanallarının çok somut bir ÅŸekilde gösterdiÄŸi gibi; eski imparatorluk hayalleri ve din merkezli bir hayat önümüzdeki günleri belirleyecek.

"Ne Söylenirse Onu Yazarsınız! SaÄŸolun, Åžirket Haberleri! Halkı siz olmasanız denetleyemezdik." Türkiye'nin yaÅŸadığı dönüÅŸümü Amerika çok daha önceden yaÅŸadı; ÅŸirket-medya-iktidar baskısı XX. yüzyıl içinde yerleÅŸti Amerika'ya.

Böyle bir dönemde çevirmenlere ister istemez bir görev düÅŸüyor. Türkiye’nin üzerindeki ölü toprağını kırmaları, baÅŸka ülkelerdeki ilerici, aydınlık, ÅŸirket merkezli küreselleÅŸmeye karşıt insanlara Türkiye’den gerçek haberler aktarmaları gerekiyor. Sadece Batı medyasının eÄŸlencelik haber gibi kullandığı azınlıklarla, etnik ayrımlarla ilgili haberleri deÄŸil, Türkiye’de somut insanlar olarak, somut sorunlara sahip insanlar olarak yaÅŸananları duyurmaları gerekiyor. Son yıllarda devletin uluslararası kültür açılım programı TEDA, çeviri enerjisini edebiyata yönlendirmeyi baÅŸardı, Burkina Faso’ya Gülen’in önsözünü yazdığı Mevlana çevirileri aktarmayı baÅŸardı, oysa Türkiye’de sosyal bilim araÅŸtırmaları da yazıldı, klasikleÅŸmiÅŸ inceleme kitapları da var. Fetullah Gülen’in eserlerinin dört bir dilde yayınlandığı bir dünyada, UÄŸur Mumcu’nun kitaplarının (Chomsky’nin Manufacturing Consent adlı çalışmasında kullandığı kitabın bile) çevrilmemiÅŸ olması ÅŸaÅŸkınlık vericidir. Türkiye’nin kendi modernist ve ilerici aydınlığını baÅŸka dillere taşımakta yetersiz kaldığının basit bir örneÄŸi bu. Bunu yapmamış bir Türkiye, ADD ve ÇYDD gibi derneklerin ne amaçla kurulduÄŸunu, içeriklerini baÅŸka dillere aktaramaz; onların ansızın basılmaları olgusunu açıklayamaz. İşin gülünç yanı, “Ergenekon” gibi bir korku mahkemesinin adına sığdırdığı zaman bile kendini anlatamaz, çünkü Ergenekon Destanı’nın bile bir çevirisi yoktur. Böyle bir durumda, çevirmenlerin küçük yükler üstlenmeleri, Batı dillerine yapılmayacak çevirileri yapmaya çalışmaları yararlı olabilir.

Birçok kiÅŸi, son birkaç yıldır yapılan bu gözaltı ve tutuklamaları, içinde yer alan kiÅŸileri kiÅŸi olarak onaylamadığı, fikirlerini benimsemediÄŸi, kuÅŸku duyduÄŸu için, çeÅŸitli nedenlerle uzaktan seyrediyor. Fakat gözden kaçırılan temel bir nokta var: bu gözaltı ve tutuklamalar, aslında, örgütlenme, herhangi bir ÅŸekilde fikir belirtme özgürlüklerine karşı yapılan, büyük ölçüde gençleri bu tip hak arama oluÅŸumları içine girmekten soÄŸutmaya yönelik iÅŸlemlerdir. Uzun zamandır, dalga dalga “Solcu” denen kiÅŸilere, “İslamcı” denen kiÅŸilere, “Ulusalcı” denen kiÅŸilere, “Kemalist” denen kiÅŸilere yönelen bu uygulamalar, insanların kiÅŸilik haklarını, özgürlük haklarını, fikir ve görüÅŸ sahibi olma haklarını ezmeye yönelik uygulamalardır öncelikle. Müslüm Gündüz adlı bir Aczimendi’nin, bir baskınla televizyonlarda küçük düÅŸürülmesi, sakalından tutularak sürüklenmesiyle, ömrünün büyük kısmını cüzzam ve leprayla mücadele ederek geçirmiÅŸ Türkan Saylan, iktisatçı ve yazar Erol Manisalı gibi kiÅŸilerin, genç dernek üyelerinin, rektörlerin küçük düÅŸürülerek gözaltına alınmaya kalkışılması arasında derin bir fark yok. Sistem, özgürlüklerini ve fikirlerini savunma hakkı olduÄŸunu unutmuÅŸ, barkodlarla gezinen, alışveriÅŸ edip emirleri yerine getiren kitle insanları istiyor. Türkiye’nin devasa bir markete dönüÅŸmesi, market kurallarının belirlenmesi süreci bu yaÅŸanan. Türkiye’nin bütün kamusal varlıkları özelleÅŸtirilirken, örgütlenme hakkı da özelleÅŸtiriliyor. Çok yakında, insanlara sadece ÅŸirketlerin sponsorluÄŸunu yaptığı örgütlenmelere katılma olasılığı ve seçeneÄŸi kalacak. Yürütülmekte olan psikolojik savaşın baÅŸlıca hedefi bu. Bunun kavranması yapılanların öncelikle “insan” olarak kesin biçimde kınanması için en temel neden. Bütün sorun, bunu kınayacak “insanları” bulmak ve onları örgütlenme güçlerini, sırf bir insani hak olduÄŸu için savunmaya yöneltmek. Fakat bu psikolojik savaşı kazanmış bir ülke yok sanki.


[1] Bu yorum elbette belli bir genelleme içeriyor, NTVMSNBC’nin sunumuyla Yeni Åžafak gazetesinin sunumu birbirinden elbette çok farklı. Her koÅŸulda, dilekçenin basına kim tarafından verildiÄŸi ve neden bu psikolojik yönlendirme biçimiyle kullanıldığı önem taşıyor. Akıl almaz çirkinlikte yazılar içeren sözkonusu site, yazarı olmadığı ve Google’ın ücretsiz servisi içinde yayınlaması nedeniyle, doÄŸal olarak, elbette Google’ın da sorumluluÄŸu altında olması gerekir. Fakat Google bu konuda sorumluluk üstlenmiyor: “8.5. Hizmetleri kullanırken yarattığınız, ilettiÄŸiniz veya teÅŸhir ettiÄŸiniz her türlü İçerikten ve bu fiillerinizin sonuçlarından (Google’ın maruz kaldığı kayıp ve zarar da dahil olmak üzere) münhasıran sorumlu olduÄŸunuzu (ve Google’ın ne size ne de üçüncü ÅŸahıslara karşı sorumlu olmadığını) kabul etmektesiniz.” Her koÅŸulda, sayfanın altındaki “Kötüye Kullanım Bildir” baÄŸlantısına girerek, siteyle ilgili görüÅŸünüzü bildirebilirsiniz. Safça, ama geçici olarak iÅŸe yarayabilir.