2006 yılı içinde yabancı doktorlara Türkiye’de özel çalışma izinleri verilmesi, ya da genel olarak yabancı doktorların getirilmesi gündeme gelmiÅŸti. Bu uygulamanın baÅŸka meslek dallarına da yayılma olasılığını Çeviribilim‘de ele almıştık.
Åžimdi, yeni yapılan bir yasal düzenleme sonucunda yabancı mühendis ve mimarların Türkiye’de özel çalışma izni elde etmesi saÄŸlanacak gibi görünüyor. Türk Mühendis ve Mimar Odaları BirliÄŸi, 14 Ekim’de yerli mühendis ve mimarların çalışma alanlarını daraltacak olan bu uygulamaya yönelik eleÅŸtirilerini duyurmak üzere, Ankara’da bir miting düzenliyor. Bu mitingin savı, genel olarak ÅŸöyle gibi görünüyor: yabancı meslektaÅŸlarımızla birlikte çalışmaya karşı deÄŸiliz, bizim meslek haklarımızın engellenmediÄŸi ölçüde iÅŸbirliÄŸi içinde çalışmaya karşı çıkacak bir ÅŸey yok, fakat bu yasal düzenlemeyle yabancı çalışanlardan mesleki yeterlik koÅŸulunu kaldırıyorlar, bu kabul edilemez bir ÅŸey. TMMOB bunun amacının yabancı ÅŸirketlerin, özellikle maden ÅŸirketlerinin önündeki bazı koruma engellerini kaldırmak olduÄŸunu düÅŸünüyor.
Benzer bir süreç çeviri alanında da yaÅŸanıyor ve ileride de yaÅŸanacak. Türkiye’de yabancı çevirmenler, bir kısmı kayıtdışı olmak üzere, çalışıyor: ticari ÅŸirketlerde, tercüme bürolarında, yayınevlerinde.. Bugün için bu durumun ne ölçüde adaletli gerçekleÅŸtiÄŸi ve ileride sorun çıkarıp çıkarmayacağı incelenmiÅŸ deÄŸil. Sözgelimi yabancı uyruklu olup belli bir süre Türkiye’de yaÅŸamış ya da belli ölçüde Türkçe konuÅŸabiliyor olmak, bazı yayınevlerince o dilden çeviri ya da redaksiyon yapmaya yeterlik olarak kabul edilebiliyor; ileride bunun standart bir uygulamaya dönüÅŸmeyeceÄŸinden ya da bu durumun emek bedelini aÅŸağıya çekmeyeceÄŸinden emin olmak güç. Hatta, sözgelimi klasik eserleri böyle bir çevirmen grubuna çevirtmeye karar verecek bir yayınevi olamaz demek de artık kolay deÄŸil.
DiÄŸer yandan TMMOB’nin çaÄŸrısı oldukça çarpıcı: “100.000’den fazla meslektaşımız iÅŸsizken, siyasal iktidarın yasamızda yapacağı deÄŸiÅŸiklikle ülkemizin kapılarını akademik ve mesleki yeterliliÄŸi kanıtlanmamış yabancı mühendis, mimar ve ÅŸehir plancılarına sonuna kadar açmak için mecliste beklettiÄŸi, 4817 sayılı yasa taslağına hayır diyoruz.†Çevirmenler olarak birçok hakkımız yok, saÄŸlık güvencemiz, sosyal sigortamız, en önemlisi iÅŸ güvencemiz yok. Bir gün, çevirmenler olarak böyle bir “hayır†demeye zorunlu kalacak mıyız acaba?
Çeviribilim‘de yabancı çevirmenler olgusunu ele alan iki yazı: Yabancı Çevirmenler Getirilmeli Mi? ve Yabancı Çevirmenler Gelir mi?

