Seth Hettena‘dan aktaran Sabri Gürses
SavaÅŸ çevirmenliÄŸi yapan çevirmenlerin yaÅŸadığı sıkıntılara iliÅŸkin bir haber, gazetelerde kiÅŸisel ayrıntılara yer verilmeden, politik vurgularıyla yer aldı. Özellikle Hürriyet‘te yer alan haber ilginç vurgular içeriyor: “Amerikalı yetkilileri ikna edip Güney California’ya taşındı ve siyasi mülteci oldu..” “San Diego merkezli bir ÅŸirketle anlaşıp..” “Bu uyarıya raÄŸmen tercümanlık görevine devam eden Çelik ve Dalkılıç..” “Çelik ve Dalkılıç, ‘Türkiye’ye dönerlerse iÅŸkence göreceklerini, hatta öldürüleceklerini’ iddia edip Amerikalı yetkililerden 3 buçuk ayda siyasi iltica hakkı aldı. Kendilerine sahip çıkmadığını iddia ettikleri tercümanlık ÅŸirketi Titan’a 1 milyon dolarlık tazminat davası açan ikili, Amerikalı muhabire, ‘Burada iÅŸ bulamıyoruz. Eski hayatlarımızı özledik’ dedi.”
Buna karşın Seth Hethena‘nın American Associated Press‘e yazdığı haberde ilginç ayrıntılar var. Ulusal orduyla iÅŸletmesini büyük ölçüde ÅŸirketlerin üstlendiÄŸi bir ordunun iliÅŸkisi sözkonusu olduÄŸu durumlarda karmaşık sorunların doÄŸabileceÄŸini gösteriyor. Bu habere göre olaylar çevirmenler açısından her yönüyle kötü geliÅŸmiÅŸ:
Turist rehberliÄŸi yapan Tuncay Çelik (43), 2003 yılının Åžubat ayında, Titan adlı bir ÅŸirketin Irak’taki Amerikan ordusu için çalışmak üzere çevirmen aradığını öÄŸrenerek iÅŸe baÅŸvurmuÅŸ ve kabul edilmiÅŸ. 173. Hava Tugayı’yla çalışmak üzere Kerkük’e gönderilmiÅŸ. Burada 40 çevirmen varmış ve içlerinden biri de kendisi gibi çalışmaya gelmiÅŸ olan SavaÅŸ Dalkılıç’mış (46). Temmuz ayında bizde Çuval Harekatı olarak bilinen, ABD askerlerinin Türk subaylarını tutuklaması olayı gerçekleÅŸmiÅŸ. Bu askerlerin tutuklanması ve sorgusu sırasında çeviri yapılması gerekmiÅŸ. Olayın ardından orada bulunan Türk gözlemciler (“observers”) bu çevirmenlerden olaylara iliÅŸkin bilgi istemiÅŸ ve bilgi vermezlerse Türkiye’ye dönemeyeceklerini söylemiÅŸ. Bilgi veren bazı çevirmenler ülkeye dönebilmiÅŸ, Çelik ve Dalkılıç’sa, ABD güçlerinin hizmetinde çalışmaları ve Titan yetkililerinin onlara bilgi vermemelerini söylemesi nedeniyle bilgi vermemiÅŸler.
Fakat Titan ÅŸirketi de onların güvenliÄŸini saÄŸlamak üzere bir çabada bulunmamış. BaÄŸdat’taki bir sığınaÄŸa gönderilmiÅŸler, ama buraya kabul edilmemiÅŸler. Åžirket onlardan “kurtulmayı,” Türkiye’ye göndermeyi düÅŸünüyormuÅŸ. Almanya’ya bırakıp “ortadan kaybolduklarını söylemek” gibi öneriler de gelmiÅŸ. Temmuz ayının sonunda bir askeri uçaÄŸa bindirilmiÅŸler ve Delaware’e, Dover hava Kuvvetleri Üssü’ne götürülmüÅŸler. Üç buçuk ay bir hapishanede kalmışlar. Titan ÅŸirketinden hiçbir haber alamadıkları bu sürenin sonunda, Kasım ayında göçmen davalarına bakan bir yargıç onları “barınaÄŸa” (“asylum”) göndermiÅŸ.
Çelik ve Dalkılıç iki yıl önce olan bu olay için, Titan ÅŸirketine ve onun taÅŸeronu SOS International Ltd.’e 1’er milyon dolarlık tazminat davası açmışlar. Avukatları, Uluslararası Af Örgütü ABD ÅŸubesinin eski baÅŸkanlarından Paul Hoffman’mış ve dava devam ediyormuÅŸ. Çelik ve Dalkılıç’a göre ÅŸirket ayda 6000 dolar ödemeyi vaat etmiÅŸ, fakat 1500 dolar ödemiÅŸ. İddiaya göre Titan ABD hükümetinden çevirmenlerin ücretlerini almış, fakat aradaki farka el koymuÅŸ. Bu iddiayı red eden ÅŸirketler, çevirmenlerin bir Türk taÅŸeron tarafından iÅŸe alındığını ve ödemelerini onun yaptığını söylemiÅŸler.
Çelik ve Dalkılıç artık Güney Kaliforniya’da yaÅŸam mücadelesi veriyormuÅŸ. Çelik, “Geride bıraktığımız hayatları özlüyoruz,” demiÅŸ. “Kimse olmamak, bir hiç olmak acı veriyor. Burada bir geçmiÅŸimiz yok. Kimse bizi tanımıyor. İş bulmak olanaksız. Ne yapacağımızı bilmiyoruz.”
