10 Åžubat 2007 tarihli Cumhuriyet gazetesinde, dolaylı olarak çeviri alanının sorunlarıyla örtüÅŸen ya da bu sorunları çaÄŸrıştıran iki haber ve bir yazı yer alıyordu. Bunlardan ilki, “Cumhuriyet, yasanın İngiliz ÅŸirketi tarafından ÅŸekillendirildiÄŸini gösteren belgelere ulaÅŸtı” üst baÅŸlığını taşıyan, Murat Kışlalı’ya ait “British Petrol Yasası” haberiydi. Haberde BP’nin daha 1990’larda Türk Petrol Yasası’nın getirdiÄŸine benzer taleplerde bulunduÄŸu belirtiliyor ve buna iliÅŸkin BP ile Petrol İşleri arasındaki yazışmalara yer veriliyordu. Haberde Türkçe alıntılar yapılıyordu, fakat habere ek olarak verilen resimde İngilizce yazışmalar da görülüyordu. BP Petrol İşleri’yle hangi dilde yazışma yapıyor, bu yazışmaları BP çevirmeni mi, Pİ çevirmeni mi çeviriyor, hangi metni kaynak metin saymalı gibi sorular sorulabilir belki.
İkinci haber, çevirmenin sorumluluÄŸu tartışmalarıyla örtüÅŸür nitelikteydi. Halkevleri “Kurtlar Vadisi” adlı dizininin yayınına karşı bir açıklama yapmışlar. Haberde yer alan üç nokta ilginç: bu açıklamalarda diziyi yapan ve yayınlayanlara sorumlulukları hatırlatıldığı gibi, oyunculara da oynamamaları çaÄŸrısında bulunuluyor. Ayrıca Diyarbakır Turizm Tanıtma DerneÄŸi de dizide “Diyarbakır” adı geçerse dava açacağını belirtiyor. Haber resminde görünen bir pankart ÅŸöyle: “Sanatçılara sesleniyoruz: Her ÅŸey para deÄŸil! Bu diziyi terkedin.”
Gerçekten de televizyonda akıl almaz diziler yayınlanıyor. İnsan hangisine neden karşı çıkacağını ÅŸaşırıyor, birine ÅŸiddeti beslediÄŸi için, bir baÅŸkasına aptallığı çoÄŸalttığı için itiraz edilebilir. Fakat çevirmenlerin yargılanması sözkonusu olduÄŸunda çevirmenin elçi olduÄŸunun, sorumsuz olduÄŸunun öne sürüldüÄŸü bir ortamda, dizi oyuncularının senaryonun elçileri deÄŸil, sorumlu kiÅŸiler olduÄŸunun savunulması; çeviri eserde ülke adının geçmesi doÄŸal karşılanırken, senaryoda ÅŸehir adının geçmesinin dava konusu yapılabilmesi ilginç bir çeliÅŸki yaratıyor. Aynı gün, Radikal gazetesinde oyunculardan Özgü Namal’la yapılan söyleÅŸide oyuncunun söyledikleri anlamlı: “önce eÄŸitim sistemini, sorunun dibini çözün; Danimarka, Hollanda, Londra gibi eÄŸitim, saÄŸlık, sosyal statü anlamında bir yere ulaşın, ondan sonra çatın diziye.” Aynı ÅŸey, bir çevirmen de sorumluluÄŸunu reddetmeden söyleyemez mi: “Önce sorunlarınızı çözün, sonra çatın çevirime.”
Yazıysa, Prof. Dr. Osman İnci’ye ait “İstanbul BüyükÅŸehir Trakya’yı Yutacak mı?” baÅŸlıklı bir yazı. Yazının konusu, İstanbul BüyükÅŸehir Belediyesi’nin Trakya Üniversitesi’nin, Yıldız ve Kocaeli Üniversiteleri’nin katkılarıyla hazırladığı bir su havzası çevre düzeni planını, Çevre ve Orman Bakanlığı’yla birlikte sürekli deÄŸiÅŸiklikten geçiriyor olması. Belediyenin gitgide ÅŸirket-ÅŸehir haline getirdiÄŸi İstanbul’un Trakya bölgesinin sularını tekeline alması konusunun ürkütücü bir konu olması bir yana, İnci’nin yazıda eser sahipliÄŸi üzerine getirdiÄŸi yorum oldukça ilginç. İnci, planın eser sahibinin üniversite olduÄŸunu ve FSEK’e göre eserde deÄŸiÅŸiklik yapılması nedeniyle dava açması gerektiÄŸini öne sürüyor. Çevirmenlerin, eserlerinde yapılan deÄŸiÅŸiklikler için dava açabileceÄŸini düÅŸündürüyor bu.
AÅŸağıda bu haberlerin resimleri yer alıyor (resimleri görmekte güçlük çekerseniz, saÄŸ tıklayıp ayrı bir pencerede de açabilirsiniz).
Resmi Çeviri, Sorumluluk, Eser SahipliÄŸi
Related Posts
30 Eylül Dünya Çeviri Günü’nde Bolu’dayız
29 Eylül-1 Ekim tarihleri arasında Bolu İzzet Baysal Üniversitesi’nde kalabalık katılımlı bir çeviribilim toplantısı gerçekleÅŸiyor. “BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI AKADEMİK ÇEVİRİBİLİM ÇALIÅžMALARI KONGRESİ & BOLU ABANT IZZET BAYSAL…
“Dünyada Çeviri EÄŸitiminden Kesitler: Farklı EÄŸilimler ve Ortak Hedefler” Kolokyumu
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü “Dünyada Çeviri EÄŸitiminden Kesitler: Farklı EÄŸilimler ve Ortak Hedefler†baÅŸlıklı bir lisansüstü araÅŸtırma kolokyumu düzenliyor. Kolokyum 9 Aralık 2021 tarihinde 10.00 – 16.00 saatleri arasında Zoom üzerinden gerçekleÅŸtirilecek.Â



