Türkiye’de, ideolojik metinler uzun yıllarca özgün dillerinden çevirilerle okunamadı; bu genel olarak her ideoloji için söylenebilecek bir ÅŸey. Fakat bu durum son yıllarda kırılmaya baÅŸladı. Bu kırılmanın ilginç bir örneÄŸi, yıllarca İngilizceden çeviri metinlerle tanınan Ernesto Che Guevara’nın ilk kez doÄŸrudan İspanyolcadan çevirilerle yayımlanmaya baÅŸlaması. Everest Yayınevi’nin baÅŸlattığı bu çeviri dizisinin tanıtımı için, dizi editörü Tülin Er, diziyi tanıtan oldukça ilginç bir yazıyı 2 Kasım 2007 günü Radikal Kitap ekinde yayınladı. “Gerçekçi Ol, İmkânsızı İste!“ baÅŸlıklı yazının çeviri süreciyle ilgili kısmı oldukça ilginç; bir klasiÄŸi özgün dilinden yayınlama çabasının, ikinci dil çevirisinden kaçınmanın kolay görünmeyen dinamiÄŸini yansıtıyor:
“Yaklaşık bir yıl önceki Frankfurt Kitap Fuarı’nda Che’nin tüm kitaplarının yayın haklarını temsil eden yayıneviyle yaptığımız görüÅŸmeleri hatırlıyorum. Böyle bir projede yer almak düÅŸüncesi, Che’nin tüm kitaplarını tam metin olarak okurla buluÅŸturma ihtimali heyecan vericiydi. Yazışmalar sonuçlanıp sözleÅŸme imzalandıktan sonra, yurtdışındaki muhatabımız bize Che kitaplarının hem İspanyolca hem İngilizce baskılarını gönderdi. Dil seçimi tamamen bize bırakılmıştı; ÅŸimdiye dek Türkiye’de çıkan Che kitaplarının tümü gibi, kitapların çevirilerini İngilizce’den yapabilirdik. Böylesi daha hızlı olur, kitapları piyasaya daha kısa zamanda sürebilirdik.
Ama onun yazdıklarını “hakkıyla†yayınlamanın en doÄŸru yolu kitapların İspanyolca’dan, yani Che’nin anadilinden çevrilmesi olabilirdi. Biz de öyle yapmaya karar verdik. Ancak, özellikle son dönemde İspanya ve Latin Amerika edebiyatına artan ilginin yarattığı talep, nitelikli İspanyolca çevirmenlerinin, çok istedikleri halde Che kitaplarını çevirmeye hemen baÅŸlayamamaları demekti. Yine de aldığımız kararı uyguladık ve iÅŸte ilk iki Che kitabımız, İspanyolca asıllarından yapılan çevirilerle okurla buluÅŸtu. İlk etapta daha önce hiç çevrilmemiÅŸ ya da piyasada bulunmayan kitapların çevirilerine öncelik verdik. Bunlar tamamlandıktan sonra, listemizde yer alan, ancak daha önce İngilizce’den çevrilmiÅŸ olan kitapları da İspanyolca’dan çevirteceÄŸiz.Bolivya GünlüÄŸü (Türkçesi: Burak Tanyılmaz) ve Küba’da Sosyalizm ve İnsan (Türkçesi: ÇiÄŸdem Öztürk) ardından yayınlanacak olan kitabımız, ÅŸu an hazırlamakta olduÄŸumuz, Che’nin fotoÄŸraf albümü: Otoportre (Türkçesi: Bülent Kale). Daha önce hiç yayınlanmamış fotoÄŸraflar, anılar, belgeler yer alıyor bu kitapta. Ardından La Guerra de Guerillas (Gerilla Savaşı) (Türkçesi: Romina BüyükiÅŸman) ve Punta del Este (Bizim Amerikamız ile Onların Amerikası) (Türkçesi: Saim Özgürler) okurla buluÅŸacak. Hemen her ay, Che’nin en az bir kitabıyla buluÅŸturacağız okurumuzu. Tüm kitaplık tamamlanana dek böyle sürecek.
İlk kez anadilinden, ölümünün 40. yılında Türkçe’ye çevrildi Che. Zamanın bu ucundan 40 yıl öncesine bir selam, bir teÅŸekkür olsun bu da…”
Darısı başka ikinci dilden tanınmış yazarların başına!
