unsal-oskay-ugur-bektasÜnsal Oskay da “haydi, bana eyvallah” dedi. Bir ÅŸey mi var bu dönemin havasında, suyunda, anlamadım; giden gidene bu sıralar. Bir sürü genç ölüm geliyor peÅŸpeÅŸe. Sanki yorgun ve erken tükeniyor bedenler. Ya da böyle deÄŸil de, sadece kör tesadüf.

Oskay, özellikle biz 70 kuÅŸağını, 90’larda kültür alanında çalışmaya baÅŸlayan kiÅŸileri ve özellikle de çevirileriyle derinden etkilemiÅŸti kanımca. 90’larda, Körfez Savaşı adı verilen Irak siber-iÅŸgali öncesinde ve sırasında, Oskay’ın Frankfurt Okulu, Adorno, Benjamin çevirileri çoÄŸumuzun elinde, dilindeydi. Durul Taylan, Tolga Korkut, ÇaÄŸdaÅŸ Kaya, Serdar İleri, Bahadır Vural.. gibi farklı iÅŸler, farklı sesler çıkaran kiÅŸilerle ülkede piyasasını yaratmaya baÅŸlayan popüler kültür ve modern-postmodern tüketim toplumuyla olan mesafesini deÄŸerlendirirken, Ünsal Oskay’ın çevirilerinden ve onlardan yola çıkarak yazılarından beslendik. Estetik alanının temel çevirmenlerindendi Oskay, fakat asıl önemlisi, çevirilerini kendi telif metinleriyle güçlendirmesi, çevirileri onlardan ayrı düÅŸünülemez hale sokmasıydı. KarşılaÅŸtırmak doÄŸru deÄŸil, ama bir tür Jijek’ti – üzerinde düÅŸünülürse, Jijek’ten en önemli farkının Jijek gibi dilini terk edip İngilizce yazmaya kalkışmamış olması olduÄŸu anlaşılabilir. Onun Lacan’ı kullandığı gibi kullanıyordu Frankfurt Okulu’nu. Ama belki de enerjisini Jijek’ten farklı olarak çeviriye de yöneltmesi, onu farklı bir yola itti. Bunun üzerinde düÅŸünmekte yarar var herhalde.

Arkasından yazacak çok ÅŸey var, ama umarım biri çıkar son yıllarda televizyonlarda belirdiÄŸi sahneleri, görüntülerini bir araya getirir bir film yapar. Seyirlik biriydi çünkü. Sisteme karşı saÄŸlam bir duruÅŸ benimseyip bunu en rahat, en abartısız ÅŸekliyle dile getirmeyi becermesi insanı etkiliyordu. Kendi adıma, Benjamin’in Baudelaire’in düÅŸünürgezerliÄŸine iliÅŸkin yorumunu geliÅŸtirerek anlatmasını unutmayacağım ve bir gün Moby Dick‘i onun okuduÄŸu gibi okuyup çevirmeyi isterim doÄŸrusu.

Ünsal Oskay (1939, Åžanlıurfa-2009, İstanbul). Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi. İlk yazısı, 1959-1960 yılında, Pazar Postası‘nda yayınlandı. Sonraki yıllarda Son Baskı, Yeni Tanin, Akis ve Milliyet gazetelerinde çalıştı. 1966/1967’de, ABD’de Stanford Üniversitesi İletiÅŸim AraÅŸtırmaları Merkezi’nde, ‘özel öÄŸrenci’ olarak 37 kredilik bir eÄŸitim gördü. Ankara Üniversitesi SBF Basın ve Yayın Yüksek Okulu’nda asistanlığa baÅŸladı. 1972 yılında TRT Toplumsal AraÅŸtırma Büyük Ödülü’nü kazandı. Aynı yıl, Kültür DeÄŸiÅŸimi Modelleri teziyle, doktorasını tamamladı. 1982’de 19. Yüzyıldan Günümüze Kitle İletiÅŸiminin Kültürel İşlevleri tez çalışmasıyla doçent, 1989 yılında profesör oldu. Ankara SBF Basın ve Yayın Yüksek Okulu’nda, Bursa Akademisi’nde, Anadolu Üniversitesi’nde, Marmara Üniversitesi’nde, İstanbul Üniversitesi İletiÅŸim Fakültesi ve Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde akademisyenlik yaptı. OluÅŸum, Forum, Akis, 7 Gün, Devrim, Yeni Gündem, Somut, Birikim, Argos, Varlık, Hürriyet Gösteri gibi dergilerde yazdı.

ünsal oskayTelif Eserleri:

GeliÅŸim Açısından Kültür DeÄŸiÅŸimi, (doktora tezi, Ankara, 1971); Toplumsal GeliÅŸmede Radyo ve Televizyon,(1972 TRT Büyük Ödülü); Göç ve GeliÅŸme 1976; XIX. Yüzyıldan Günümüze Kitle İletiÅŸiminin Kültürel İşlevleri 1982; ÇaÄŸdaÅŸ Fantazya 1982; Müzik ve YabancılaÅŸma 1982; Estetize EdilmiÅŸ YaÅŸam 1983; İletiÅŸimin ABC’si 1992.

Çeviri Eserleri:

Walter Gellhorn, Amerikan Hakları Anayasasının Uygulanması 1965; Kitle HaberleÅŸme Teorilerine GiriÅŸ 1968; Bertrand D. Wolf, Devrim Yapan Üç Adam 1968; T.B. Bottomore, Toplumbilim 1972; Maurice Duverger, Metodoloji Açısından Sosyal Bilimlere GiriÅŸ 1973; Wright Mills, İktidar Seçkinleri 1974; John King Fairbank, Çin’in SömürgeleÅŸmesi ve Amerika’nın Çin Politikası 1976; G. Osipov, Toplumbilim Teori ve Yöntem Sorunları 1977; Wright Mills, Toplumbilimsel DüÅŸün 1979; Ernst Bloch, Georg Lukacs, Bertolt Brecht, Walter Benjamin, Theodor Adorno-Derleyen Fredric Jameson, Estetik ve Politika 1985; Lewis Henry Morgan, Eski Toplum 2 cilt 1987; Martin Jay, Diyalektik İmgelem 1989; Bernard Lewis, İslâm’ın Siyasal Söylemi 1993.