Dimitri Bavilski: 1969’da Çelabinsk’te doÄŸdu. Rus yazar, edebiyat bilimci, eleÅŸtirmen, gazeteci. 1993’te Çelabinsk Devlet Üniversitesi’nden mezun oldu, aynı üniversitede, ünlü edebiyat profesörü M. İ. Bent danışmanlığında edebiyat doktorasını tamamladı. 1996’dan beri Rus Yazarlar BirliÄŸi ve Rus Edebiyatçılar Fonu üyesi.

1995-1999 yılları arasında Çelabinsk’te yayınlanan Uralskaya Nov (Уральская новь) ve Perm’de yayınlanan Nesovremennıye Zapiski Dergilerinde Genel Yayın Yönetmeni yardımcısı olarak çalıştı. 1997-1999 yılları arasında Çelabinsk Akademi Drama Tiyatrosunun edebiyat bölümünün baÅŸkanı olarak görev yaptı.

Eleştiri, deneme ve makaleleri Literaturnaya Gazeta ve Nezavisimaya Gazeta, İzvestiya, Kommersant, Sevodnya gazetelerinde ve Znamya, Oktyabr, Ural, Arion, Novıy Mir, NLO, Drujba Narodov, Uralskaya Nov, İnterpoeziya, Novıy Bereg, Zerkalo, Novaya Yunost, Deti Ra, Postskriptum, Kommentarii, Literaturnoye Obozreniye, Komod, Mitin jurnal, Solo, Novoye Literaturnoye Obozreniye, Teatralnaya Jizn, Srtastnoy Bulvar gibi edebiyat dergilerinde yayınlandı.

Vzglyad Dergisi (Взгляд) kültür bölümünün baÅŸ editörü olarak çalıştı. 2000 yılından beri, aylık yayınlanan politika dergisi Uralskaya Paradigma’nın Genel Yayın Yönetmeni. Rusya’da verilen A. Grigoryev, Debyut, Natsionalnıy Bestseller, İllyuminator, Ulov Edebiyat Ödüllerinde jüri üyeliÄŸi yaptı.

1996’da A. N. Yakovlev Fonu tarafından Rusya’nın en iyi genç eleÅŸtirmeni dalında ödül aldı. 1998’de Kultura Gazetesinin Gazetecilik ödülünü aldı. 2006 Novıy Mir (Новый Мир) Dergisinin verdiÄŸi ödüle layık görüldü. Moskova’da yaşıyor. www.chaskor.ru sitesinin kültür bölümünden sorumlu.Åžiir Kitapları: ÇaÄŸdaÅŸ Ural Åžiiri Antolojisi (1998), Seyahat İmkansızlığı (1990), Tonsilit (1993).

Romanları: Babil Kütüphanesi (1998), Solanales Ailesi (2000), Patates Yiyicileri (2001), Öncelik Meleklerin (2002), Nodelma (2003).

DiÄŸer Kitapları: Pavel Rabin Özel Dosyası (Viktor Noviçkov’la birlikte, 2000), Oleg Kulik’le Sohbetler (2002-2003).

Yazarlık serüveniniz nasıl baÅŸladı?

EleÅŸtiriyle.Yazın türleri arasında en ihtiyaç duyulanı eleÅŸtiriydi çünkü. Çok okudum, bir o kadar da yazdım. Sonra, en az okuduklarım kadar iyisini ben de yazabilirim diye düÅŸündüm. Denedim. BeÄŸenildi. Hep bir ayağımızla baÄŸlı bulunduÄŸumuz, kurguladığımız dünyanın kendisiydi asıl beÄŸenilen. En az bir roman yazan insanlar bilir, yazar artık tümüyle bizimle birlikte olamaz, çünkü bir ayağı kurduÄŸu dünyanın içindedir hep. Yazarları gözlemlerseniz ne demek istediÄŸimi anlarsınız.

Şiir yazmayı neden bıraktınız? Belki de yazıyorsunuzdur ama yayınlamadığınız kesin.

Åžiirle ilgili her ÅŸeyi, nasıl kendi kendilerini oluÅŸturduklarını, benden öte olduklarını anladığımı düÅŸünüyorum. Çok ilgimi çekmiyor ÅŸiir. Bugünkü ÅŸiirlerin alışılmışın biraz dışında gözüktüÄŸünü varsaymak da pekala mümkün. O zaman bloÄŸuma yazdığım yazıları, hatta makaleleri bile bu türün içine dahil etek mümkün. En azından ben böyle düÅŸünüyorum.

Çelabinsk’ten Moskova’ya taşındınız. Çelabinskliler sizden, eserlerinizden ne kadar haberdar?

Bu soruya Çelabinskliler cevap vermeli. Åžehrim ve ÅŸehrimin kültürü için çok emek sarfettiÄŸimi düÅŸünüyorum. Kalıcı oldu mu, boÅŸa mı kürek çekildi bilmiyorum. GeçmiÅŸimden ÅŸimdiki yaÅŸamıma mani olmaması için özellikle uzaklaÅŸtım, ama gördüÄŸünüz gibi metinlerime herkes ulaÅŸabiliyor, bir Türk olarak siz bile ulaÅŸtığınıza göre. Urallılar da Türklerden geri kalmaz sanırım bu konuda. Yeter ki istenilsin.

PopülerliÄŸe nasıl bakıyorsunuz?

Kendimi popüler saymıyorum. Büyük tirajllı, bestseller kitapların yazarı deÄŸilim. Herkes gibi normal bir yaÅŸam sürüyorum. İstediÄŸim gibi vakit geçirmeyi seviyorum, popüler insanların tam olarak kendilerine ait olmadığını düÅŸünüyorum.

Kitaplarınız Avrupa dillerine çevrildi. Çevirmenlerinizi siz mi seçtiniz, yoksa çevirmenler mi sizi buldu?

Yayınevi seçti. Bu sürece yazarın çok fazla etkisi olmuyor ama çevirmenlerinin hepsiyle çalışmaları sırasında güzel arkadaÅŸlıklar kurduÄŸumu söyleyebilirim.

Sizi gazetecilik mi, yazarlık mı daha çok çekiyor? Vladimir Sorokin, Boris Akunin ve daha birçok ünlü Rus yazarla röportajlar yapıyorsunuz, neden kimse sizi reddetmiyor? Yazarlara özel bir yaklaşımınız mı var?

Birkaç röportaj kitabım yayınlandı, gazetecilik tecrübem var. Bu yüzden reddetmiyor olsalar gerek. EkmeÄŸimi gazetecilikten çıkarıyorum. Maalesef, edebiyat insanın yaÅŸamını sürdürebieceÄŸi bir araç deÄŸil. Yazmak, yayınlamak, dergi, gazete yapmak hoÅŸuma gidiyor, çaÄŸdaÅŸ sürecin merkezinde olmamı, nabzını yoklamamı saÄŸlıyor.

Okuma zevkinizi, ilginizi hangi kriterler belirliyor? BaÅŸucu kitabınız var mı? XIX., XX., XXI. yy. yazarlarından hangileri vazgeçilmezleriniz arasında?

Edebiyat eleÅŸtirileri yazdığım dönemde çaÄŸdaÅŸ edebiyatı çok okudum ama fazla beslenemedim. Åžimdi zamanın sınadığı kitapları tercih ediyorum. Ne kadar uzun süre geçerse, bu kitapların gerçekliklerini anlamamız için o kadar ÅŸansımız artıyor, anlatabiliyor muyum? Hâlâ eskisi gibi okunuyorsa insanların onlara hala ihtiyacı var, saÄŸlamlıklarının garantisi var demektir. Benim baÅŸucu kitaplarım: Dostoyevski‘nin romanları, Proust’un Kayıp Zamanın İzinde kitabı ve Seneca‘nın Ahlaki Mektuplar‘ı.

Van Gogh’tan esinlenerek yazdığınız, ressamın ünlü tablosuyla aynı adı taşıyan romanınız Patates Yiyicileri‘ndeki üslübunuz hayli deÄŸiÅŸik.. Bütün tipler oldukça ilginç ama maalesef ümitsiz ve hüzünlü.. Roman yaşı ilerlemiÅŸ, aile sorunlarıyla boÄŸuÅŸan bir kadının aÄŸzından ben anlatımıyla yazılmış. Bu kadının iç dünyasını çok baÅŸarılı yansıtmışsınız. Nasıl bir tecrübeyle baÅŸarabildiniz bunu?

Gerçek bir erkek kadınları anlayabilmeli, yoksa onlarla ortak bir dil bulmamıza olanak yok. Kadınlar hakkında ne düÅŸünüyorsak onları hayata geçiriyoruz, gözlemliyoruz, çeÅŸitli çıkarımlarda bulunuyoruz. Kadın tiplerini, bu cinse duyduÄŸum ilgi, minnet ve saygıdan dolayı özellikle oluÅŸturuyorum.

Romanlarınızda merkezin dışında kalan ÅŸehirlerdeki hayatlar neden bu kadar neÅŸesiz, kederli? GüneÅŸ bile bir ya da iki kez beliriyor ancak..

Çünkü bu ÅŸehirler hiçbir zaman merkezde bulunmuyor. Merkez baÅŸka bir yerde bulunduÄŸu için de taÅŸra deniliyor buralara. Fransız krallarının mottosunu hatırlayın: “Ben nerdeysem güneÅŸ oradadır”. TaÅŸrada kral çok azdır. Krallar genellikle baÅŸkentlerde yaÅŸar.

Romanlarınızda olayların geçtiÄŸi yerleri, iç ortamları tasvir etmiyorsunuz, romanı okurken olayın geçtiÄŸi yeri: odayı, salonu, garı ya da galeriyi kendimiz hayal etmeye çalışıyoruz. Romanlarınızın bu yönünü ilginç buldum, özellikle mi böyle oluÅŸturuldular diye düÅŸündüm. Sahi nasıl baÅŸardınız bunu?

Bilmiyorum ama özenmeye çalıştım. Olay yerinin “ölçülerini” aktarmak için bazı yöntemler var fakat bu bilinçli bir ÅŸekilde ortaya çıkmıyor, bunun nasıl yapıldığını anlatmam biraz güç. BildiÄŸiniz gibi kitap çoÄŸu zaman kendi kendisini yazıyor, bunun için sadece bir dürtü yetiyor..

Romanın sonu ÅŸaşırttı beni, biraz mistik, kahramanın sonu belli deÄŸil. Patates Yiyicileri romanınızı kastediyorum. Finali özellikle mi bu ÅŸekilde oluÅŸturdunuz?

BaÅŸtan beri kendini tüketen birinin içinde bulunduÄŸu durumda finalin nasıl olması gerektiÄŸini bilemedim. Kahramanım Lidiya Albertovna’yı onu intihara zorlayamayacak kadar çok seviyorum. Bu çok zalimce olur diye düÅŸündüm, bu yüzden hayatını kurtarmaya çalıştığımı varsayalım..

Yine Patates Yiyicileri romanınızın başında kimse özgür deÄŸildi, herkes eski stereotiplerin etkisindeydi. Roman mistik bir biçimde bitmesine raÄŸmen eski Rusya’nın herÅŸeye raÄŸmen yeni, batılı, özgür Rusya’yı kabullenemediÄŸi hissi uyanıyor insanda. Kimseyi hayal kırıklığına uÄŸratmamak için romanı bu ÅŸekilde bitirdiÄŸinizi düÅŸünebilir miyiz?

Konuyu herkes farklı okuyabilsin diye özellikle böyle yazdım romanı. Romanlarımda tam olarak neler olduÄŸunu bilmiyorum çünkü kahramanlarla, tiplerle üst perdeden konuÅŸmuyorum, onlarla eÅŸitim anlatabiliyor muyum? Bu yüzden herhangi bir okur ne bilirse ben de o kadarını biliyorum.

Tam da gerçek hayatta olduÄŸu gibi, tanıdıklarımızın hayatlarını belli sınırlarda bilebiliyoruz, her ÅŸeyi bildiÄŸimizi iddia edemeyiz. Kitaplarımda da öyle, kahramanlarımı kenardan seyrediyorum, gerçek hayatları nasıldır bilmiyorum.

Biraz da diÄŸer romanınızdan bahsedelim. Rusya’da hemen hemen herkesin üÅŸenmeden yazılar yazdığı bir bloÄŸu var. Dünyada bu bloglar üzerine roman yazan ilk yazar belki de sizsiniz. Romanınıza seçtiÄŸiniz isim: Öncelik Meleklerin. Format Dışı. İnsana ilk baÅŸta bir fikir vermiyor, neden böyle muÄŸlak bir adı var bu romanın?

“Format dışı” yayınevinin ticari kaygı gütmeden çıkardığı roman serisinin adı. Kitapların iyi satılması için romanlar belli bir formatta olmalı ve bu ticari formatın (polisiye, beyaz dizi vs.) sınırlarını aÅŸmamaya azami özen gösterilmeli. Ciddi edebiyat sınırları bilmez ve de bilmek zorunda deÄŸil, bloglar ve tiyatroyla ilgili romanımın çıktığı seri bu yüzden böyle adlandırılıyor.

“Öncelik Meleklerin” cümlesini ilk kez, Los Angeles’lı bir basketbol takımıyla ilgili bir Amerikan filminde duymuÅŸtum, birden yalnızlığıyla baÅŸ etmeye çalışan yalnız aktiristle ilgili bir roman konusu oluÅŸuverdi kafamda..

Bu konuyu (blogları kastediyorum) devam ettirmeyi düÅŸünüyor musunuz?

Dünyada bloglarla ilgili yazılan ilk roman oldu bu kitap. Bu konuyla ilgili yazabileceÄŸim ne varsa yazdım diye düÅŸünüyorum. Üstelik teknoloji öyle hızla ilerliyor ki, artık bloglarla ilgili deÄŸil, deÄŸiÅŸik konularla ilgili romanlar yazmak lazım. Bakın kahramana gelen o mektuplar bile ne kadar eskidi..

Aklıma orjinal fikirler düÅŸerse yine yazarım. Fakat önemli olan bu “zımbırtılar”deÄŸil, davranışları insanlık tarihi boyunca deÄŸiÅŸmeyen insan var merkezde..

Öncelik Meleklerin romanınızda bir nebze olsun ilginç denilebilecek bir erkek tipi yok, hepsi inanılmaz derecede nahoÅŸ. Gogol’ün Ölü Canlar romanında bir tane bile olumlu karakter olmaması gerçekten de uykularınızı mı kaçırıyor?

TaÅŸra tiyatrosunda artist olan kahramanımın boÄŸucu hayatını bu tür edebi araçlar üzerinden anlatmak istedim aslında. Kahramanımız ona gönderilmeyen, yanlışlıkla kendisine gelen aÅŸk mektupları almaya baÅŸlıyor ve mektupları kimin gönderdiÄŸini ya da kime gönderildiÄŸini bulmaya çalışıyor.

Romanda çok olay var, eÄŸer dikkat ettiyseniz aslında aktrisin hayatında birÅŸey olduÄŸu yok, patinaj yapıyor, olduÄŸu yerde dönüp duruyor. Gerçek bir hayat süremeyen, hayal dünyasında yaÅŸayan insanların, hayatı tam da böyle yaÅŸadığını düÅŸündüm, bir yandan tiyatroyu, diÄŸer yandan blogları tasvir etmem bu yüzdendi.

Yazı anlamında geleceÄŸe dair planlarınız nelerdir, ÅŸu an ne üzerinde çalışıyorsunuz?

Yeni bir roman var kafamda, kısa bir süre önce Barselona’dan döndüm, orada aklımdaki bu roman için malzeme topladım. Yeniyıldan hemen sonra baÅŸlamak istiyorum. Tabii, eÄŸer gazete ve dergilerim bana en azından altı ay kadar bir süreyi reva görürse..

Türkiye’ye geldiÄŸinizi biliyoruz, ülkemizin nasıl bir intibası oldu sizde?

Türkiye gelenekleriyle, modernizasyonun gerekliliÄŸiyle, geçmiÅŸi ve geleceÄŸiyle, nüfuzu ve özgünlüÄŸüyle, batı ve doÄŸu arasına sıkışmışlığıyla Rusya’ya çok benziyor. Bu yüzden de Rusların ve Türklerin yaÅŸamında çok fazla çeliÅŸki var, çeliÅŸki ve çatışkılar da edebiyatın beslendiÄŸi bir alan oluÅŸturuyor bir bakıma.