Milliyet Kitap 19.01.2011 tarihli sayısının dosya konusunu çeviri ve çevirmenlik sorunlarına ayırdı. Çevirmenler, çeviribilim akademisyenleri ve Çevirmenler Meslek BirliÄŸi (ÇEVBİR) Yönetim Kurulu BaÅŸkanı ÇaÄŸlar Tanyeri’nin de aralarında bulunduÄŸu pek çok isim dosyayı hazırlayanlarca yöneltilen çeviriyle ilgili çeÅŸitli sorulara yanıt verdiler. Çeviri ve çevirmen sorunlarıyla ilgilenen eleÅŸtirmenlerden biri olan Semih GümüÅŸ de Radikal Kitap‘taki 28.01.2011 tarihli “Çeviri, nasıl bir sorun?†baÅŸlıklı yazısında yukarıda sözünü ettiÄŸimiz Milliyet Kitap dosya konusundan yola çıkarak “çeviri ve çevirmenler konusundaki†bazı görüÅŸlerini dile getirdi. Ana akım medyada ÅŸimdiye kadar görmezden gelinmiÅŸ olan çeviri meselesine gösterilen bu ilgi doÄŸrusu heyecan verici. Ancak GümüÅŸ’ün yazısındaki bazı genellemeler kendisine yanıt verme gereÄŸi doÄŸurdu.
ÇEVİRİ VE YAYINCILIK SEKTÖRÜ
GümüÅŸ’ün yazısı yayıncılık sektörünün en önemli sorunları arasında ikinci sıraya koyduÄŸu “çeviri sorununa†odaklanıyor. Türkiye’de yayımlanan kitapların yüzde 50’sinin çeviri oluÅŸunun sorunun büyüklüÄŸüne kanıt sayılabileceÄŸini söylüyor: “Her yıl binlerce, her ay yüzlerce kitap nasıl çevriliyor? Yayınevleri nasıl bir editörlük ve yayına hazırlık sürecinden geçirerek yayımlıyor onca çeviri kitabı?†gibi iki önemli soru sorarak yazısına devam ediyor ama bu sorulara yanıt vermeden baÅŸka bir soruyla okurun karşısına çıkıyor: “Çevirisi yapılan kitabın sahibi kim?â€
Bu sorusunun ardından Dostoyevski ve Charles Dickens gibi ünlü yazarların ve eserlerinin adlarını anarak ÅŸu yanıtı veriyor “Yayıncılıktan ve editörlükten baÅŸka bir ÅŸey yapmamış birisinin bu soruya verdiÄŸi yanıt hemen her zaman aynıdır: elbette Dostoyevski ile Dickensâ€. GümüÅŸ bize yayıncılık sektörümüzde kitap çevirisi ve çeviri kitap yayımlama süreciyle ilgili bilgi verecekmiÅŸ gibi gözükürken “Çevirisi yapılan kitabın sahibi kim?†sorusuyla bir mülkiyet sorununu gündeme taşıyarak önceki soruları için okur olarak beklediÄŸimiz yanıtları öteliyor. Peki, onun sorusunu bir de biz yanıtlamaya çalışalım.
ÇEVİRİ VE ESER SAHİPLİĞİ
Bir yazar tarihin belli bir döneminde, belli bir kültürel ortamda bir metin üretir. Bu metnin üreticisi yazardır. Eserin “sahibi olmak†ifadesi ise daha çok hukuksal alana aittir. Eser sahibi yazdığı ya da çevirdiÄŸi metinle ilgili fikri mülkiyet haklarına sahip kiÅŸidir. Metnin yazıldığı ve üretildiÄŸi kültürde eser sahibi yazar, o öldükten sonra mirasçılarıdır. Aradan yasanın belirlediÄŸi süreler geçtikten sonra ise maddi iliÅŸkilerle tanımlanan bir eser sahipliÄŸi kavramı kalmaz. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre çevirmenin çevirdiÄŸi metin ile hukuki iliÅŸkisi bu terim ile tanımladığına göre, çevirmen “çevirdiÄŸi eser†ile ilgili her türlü maddi ve manevi hakka sahiptir. Bu yasal haklar doÄŸrultusunda da yazar, yayınevi ve okur karşısında sorumluluk taşır. Dolayısıyla hak ve sorumluluk kavramlarını bir araya getiren Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca kullanılan “eser sahipliÄŸi†terimi yasal bir terimdir. GümüÅŸ’ün yüklediÄŸi anlamlardan ve onun bu terimi çeviri kalitesiyle ve “son zamanlarda gitgide daha çok gördüÄŸünü ileri sürdüÄŸü “bir tür çevirmen†ile iliÅŸkilendirmesinden bağımsız olarak deÄŸerlendirilmesi ve anlaşılması gereken bir kavramdır.
Oysa GümüÅŸ’ün tanımlamasıyla “bir tür çevirmen†eser sahibinin yazar olmadığını ileri sürmektedir: “… yaptığı çevirinin tek bir sözcüÄŸüne dokundurtmamaya çalışan, çünkü o metnin bütün bütüne kendisine ait olduÄŸunu öne süren çevirmen, demek ki o metni kendisinin yazdığını sanmaktadır. Oysa yazarın yaratıcısı olduÄŸu metni, özgün dilinden baÅŸka bir dile çevirmek, o metnin bir baÅŸka dilde, aslına sadık biçimde okunmasına aracılık etmek deÄŸil mi?â€
GümüÅŸ’ün söylediklerine yakından bakalım: “çevirisinin tek bir sözcüÄŸüne dokundurtmak istemeyen çevirmen o metni kendisinin yazdığını sanıyor†demiÅŸ. Benim bildiÄŸim kadarıyla her çevirmen iyi redaktör ve editörlerle çalışmak, onlardan geribildirim almak, bazı çeviri kararlarında birilerine danışmak, redaktör ve editörden gelecek her türlü makul öneriyi ve desteÄŸi almak ister. Bu çerçevede “yaptığı çevirinin tek bir sözcüÄŸüne dokundurtmamaya çalışan bir çevirmen†olabileceÄŸini sanmıyorum. EÄŸer varsa, böyle bir çevirmenin kendince haklı gerekçeleri vardır.  [pullquote] Bu çerçevede “yaptığı çevirinin tek bir sözcüÄŸüne dokundurtmamaya çalışan bir çevirmen†olabileceÄŸini sanmıyorum. EÄŸer varsa, böyle bir çevirmenin kendince haklı gerekçeleri vardır.[/pullquote] Dokunulmak istenen sözcükler ya da dilsel yapılar çevirmenin “kaynak metin†ile kurduÄŸu okuma/yorumlama/aktarma iliÅŸkisinde kendilerine özgü yerlere ve iÅŸlevlere sahiptir. Önerilen deÄŸiÅŸiklik çevirmenin metni alımlama ve aktarma sürecinde seçtiÄŸi okuma anahtarına uygun deÄŸildir. Metin üzerinde önerilen deÄŸiÅŸikliÄŸi istemeyen çevirmen, bu tutumuyla metni kendisinin yazdığını mı sanmaktadır. GümüÅŸ’e göre öyle olmasına raÄŸmen bence bu tür ısrarı olan bir çevirmen verdiÄŸi kararları gerekçelendirmiÅŸ ve kendi gerekçeleri konusunda ikna olmuÅŸ, baÅŸkalarını da ikna etmeye hazır bir çevirmendir. Editör farklı bir bakış açısı için farklı gerekçelerle o çevirmeni ikna edebilirse, deÄŸiÅŸiklikleri de kabul edebilecektir.
GümüÅŸ’ün ikinci iddiasına geçiÅŸi saÄŸlayan sorusunu anımsayalım: “Oysa yazarın yaratıcısı olduÄŸu metni, özgün dilinden baÅŸka bir dile çevirmek, o metnin bir baÅŸka dilde, aslına sadık biçimde okunmasına aracılık etmek deÄŸil mi?†Bu sorudaki iki önemli kavram, “sadakat†ve “aracılık†GümüÅŸ’ün çevirmeni “geleneksel sadık mesaj ileticisi†olarak görmekteki ısrarını gösteriyor. Oysa bu iki kavram çeviribilim ve yorumbilgisi alanlarında çalışanlarca uzun uzun tartışılmış, tarihsellikleri ve bu tarihsellik baÄŸlamında geçirdikleri deÄŸiÅŸim gözler önüne serilmiÅŸtir.
ÇEVİRİ YARATICILIK GEREKTİRİR Mİ?
GümüÅŸ, ÇEVBİR BaÅŸkanı ÇaÄŸlar Tanyeri’nin Milliyet Kitap‘taki dosyada söylediklerini yorumlarken Tanyeri’nin “çevirmenin deÄŸerini vermeye çalışırken, tırnak içinde kullandığı “yazarâ€a yaratıcı bir kutsiyet ve dokunulmazlık atfedilmesinden söz ettiÄŸini, daha doÄŸrusu, bundan ÅŸikâyet ettiÄŸini†söylüyor. Tanyeri “kutsallık haresi†ifadesiyle yeni kültürlerde ve yeni dillerde okunur kılınan yazarların çevirmenlerinin görmezden gelindiklerini, dünyaca ünlü edebiyat eserlerinin çevirisel kimliklerinin, baÅŸta çevirmenleri yok sayılarak okurlardan saklandığını, okura özgün eser okuyormuÅŸ izlenimiyle sunulduklarını vurgulamaya çalışıyor. Bir metnin bir dilden baÅŸka bir dile yazarın yazınsal kimliÄŸi, oluÅŸturduÄŸu anlam evreni, seçtiÄŸi dilsel yapılar, söz oyunları, göndermeleri vb. bileÅŸenlerle aktarılması için çevirmen yaratıcılığının gerekli olduÄŸunu söylüyor. GümüÅŸ, Tanyeri’nin bu vurgusunu görmezden gelerek ÅŸöyle diyor:  “Ben tam anlayamadım: Bir edebiyat metninin yaratıcısı gerçekten yazar deÄŸil miydi? Asıl kutsal olan metin deniyorsa, tamam, metindir elbette, ama o metnin yazardan baÅŸka bir yaratıcısı olmadığını da belirtmek gerekiyor mu?â€
Yazısının başında eser sahipliÄŸi ile yola çıkan GümüÅŸ, ÅŸimdi de eser sahipliÄŸi ile “yaratıcılık†kavramlarını birbiriyle harmanlamaya çalışıyor. Bu harmanlamayı doÄŸru ve geçerli kabul edersek, bir yazarı bir baÅŸka dilde “var kılanâ€, onu bir baÅŸka dilin sözcükleriyle, bakış açısıyla, dilsel yapılarıyla “yeniden üreten†kiÅŸiye ne denir? Nasıl tanımlanır? gibi sorular akla takılıyor. Biz bu kiÅŸiye çevirmen diyoruz. GümüÅŸ ise ne dediÄŸimizi iddia ediyor: yazarı silen, onu yok sayan, yeni bir metin üreticisi. Böyle bir iddia doÄŸru olsa, her halde kitap kapağında yazarın ismi deÄŸil sadece çevirmenin ismi bulunur. [pullquote]Biz bu kiÅŸiye çevirmen diyoruz. GümüÅŸ ise ne dediÄŸimizi iddia ediyor: yazarı silen, onu yok sayan, yeni bir metin üreticisi. Böyle bir iddia doÄŸru olsa, her halde kitap kapağında yazarın ismi deÄŸil sadece çevirmenin ismi bulunur.[/pullquote] Edebiyat çevirisinin zorlu bir iÅŸ olduÄŸunu kabul etmekle birlikte “çevirmene fazladan bir hak doÄŸurmayacak bir iÅŸ olduÄŸunu†da söylüyor GümüÅŸ. Bu fazladan hak ile neyi kastettiÄŸini anlamakta güçlük çekiyorum doÄŸrusu. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, çevirmen çeviri eser üzerinde maddi ve manevi haklara sahip olmasın mı? Bu haklarının olması gerektiÄŸi konusunda bir itiraz yoksa eÄŸer, bir yazarın belli bir eserini çeviren kiÅŸi olarak anılmasın mı? Kitap tanıtım yazılarında adı da mı geçmesin? Online kitap satışı yapan sitelerde adı anılmasın mı?
GümüÅŸ’e göre her çeviri yaratıcı emek istemez, bu emeÄŸi gerektiren yazarlar, metinler ve metin türleri var. Bunlar dışında çeviri GümüÅŸ’e göre basit ve sadık bir dilsel aktarım. Buna gerçekten inanıyorsa, kendisine ÅŸunu önerelim: Yaratıcı emek istemeyen çevirileri bir yayıncı olarak Google Translation kullanarak çevirtsin. Hem daha ekonomik olur, hem de Google ona ben çevirimin bir tek kelimesine bile dokundurtmam demediÄŸi için yayıncı olarak kaprisli “bir tür çevirmen†ile uÄŸraÅŸmak zorunda kalmaz. [pullquote]Yaratıcı emek istemeyen çevirileri bir yayıncı olarak Google Translation kullanarak çevirtsin. Hem daha ekonomik olur, hem de Google ona ben çevirimin bir tek kelimesine bile dokundurtmam demediÄŸi için yayıncı olarak kaprisli “bir tür çevirmen†ile uÄŸraÅŸmak zorunda kalmaz.[/pullquote]
ÇEVİRİNİN AMACI
Çevirmenin görünür olma isteÄŸini ısrarla metnin yazarının yerine geçme isteÄŸi olarak yorumlayan GümüÅŸ çevirinin “asıl amacın özgün metnin ikinci bir dilde, aslına uygun biçimde okunmasını saÄŸlamak†olduÄŸunu vurguluyor. Bu “ideal†ama çoÄŸu kez gerçekleÅŸmesi güç amacın aksini iddia edenler varmış gibi. İdeal olan diyelim ki, “özgün metnin çevrildiÄŸi dilde aslına uygun bir biçimde okunmasını saÄŸlamak†olsun. Bu amacı yerine getirmek için çeviri amaçlı metin çözümlemesi yapmak, eserin yazıldığı dönem, eser sahibi, yayıncısı, eserin o dönemde taşıdığı iÅŸlev vb. bileÅŸenleri çözümlemek, sonra metiniçi çözümlemeye gidip dilsel öÄŸelerin kurdukları anlam iliÅŸkilerini, iÅŸlevlerini metnin göndermelerini etki kuramları açısından çözümlemek gerekiyor. Yine de çevirinin bütün bu çözümlemelere raÄŸmen kayıp ve kazanç dengesi üzerine yürüyen bir eylem olduÄŸunu unutmamak, bu “ideal†amacı gerçekleÅŸtirmeye çalışırken, mutlaka bir takım kayıplar olabileceÄŸini baÅŸtan öngörmek, bunları olabildiÄŸince azaltmak ya da metnin baÅŸka yerlerinde telafi etmek gerektiÄŸinin farkında olmak gerekiyor. GümüÅŸ’ün ifadesiyle “Çevirime dokundurtmam†diyen çevirmen ya bu tür bir farkındalık ile belli çeviri kararları almışsa ve her kararını makul bir biçimde gerekçelendirebiliyorsa ne olacak?
Çeviri metni yazan kiÅŸi kim? sorusu ve buna verdiÄŸi yanıt ile editör’ün çeviri metinle dolaylı, özgün metinle doÄŸrudan bir iliÅŸki içinde kurduÄŸunu söyleyen GümüÅŸ, çevirmenin çevirisini özgün metni dikkate almadan yaptığını mı iddia ediyor? Asıl amaç özgün metni yansıtmaksa, editör bazı çeviri kararlarının özgün metni yansıtmadığını düÅŸünüyorsa bunu çevirmenle konuÅŸup kendi gerekçelerini ona sunduÄŸunda, makul gerekçeler öne sürüyorsa çevirmenin bu deÄŸiÅŸiklikleri kabul etmemesi için hiçbir neden göremiyorum. Editör sadece sözcük düzeyinde bazı deÄŸiÅŸikliklere takılıp kaldıysa çevirmenin metnin bütünüyle kurduÄŸu iliÅŸkiyi anlamaya çalışmıyorsa editör-çevirmen iliÅŸkisinde ve deÄŸiÅŸiklik önerilerinde sorun olduÄŸu söylenebilir.
KÖTÜ ÇEVİRİ/İYİ ÇEVİRİ
Buradan baÅŸka bir konuya geçen GümüÅŸ, kötü çevirilerin göze çarptığı, iyi çevirilerden ise hiç söz edilmediÄŸi saptamasının yaygın olmasına raÄŸmen doÄŸru olmadığını söylüyor. ÇoÄŸu okurun iyi çeviriyle kötü çeviriyi, hatta iyi romanla kötü romanı birbirinden ayıramadığını söyleyerek okurların çoÄŸunluÄŸunu da küçümsemiÅŸ oluyor. Andığı çevirmenler, yazarlar ve eserler de bu konudaki seçkinci tavrını gösteriyor. Ben daha mütevazı bir okur-çevirmen buluÅŸmasından söz etmek istiyorum. 2000’li yılların ortalarında gerçekleÅŸen Tüyap Kitap Fuarı etkinlerinden biri sırasında Beylikdüzü’nde bir otelde çalışan yeÄŸenim, otel müÅŸterilerinden birinin giriÅŸ kayıtlarını yaparken ismin kendisine hiç yabancı gelmediÄŸini fark ediyor. Stephen King kitaplarının takipçisi olduÄŸundan, otel konuÄŸunun bu kitapların çevirmeni olduÄŸunu hatırlıyor ve kendisine onun çevirilerini diÄŸerler çevirilerden çok daha kolay okuduÄŸunu, sevdiÄŸini ve sabırsızlıkla beklediÄŸini söylemeden edemiyor. Çevirmen Canan Kim, bu karşılaÅŸmadan çok etkileniyor, ÅŸaşırıyor ve utangaç bir biçimde ÅŸimdiye kadar kendisini tanıyan olmadığını söyleyerek “teÅŸekkür ediyorâ€. Bu küçük hikâye bile çevirmen-okur iliÅŸkisinin, popüler kültür-seçkin kültür ayrımı yapmadan var olduÄŸunu ve biz fark etsek de etmesek de, okurların çevirmenlere ve kitabı aldıkları yayınevlerine dikkat ettiklerini gösteren küçük bir örnek sayılabilir. Okurları iyi ve kötü çeviriyi, iyi ve kötü romanı ayırt edememekle itham etmek her ÅŸeyi bildiÄŸini ve herkes adına en doÄŸrusunu söylediÄŸini iddia eden yaygın entelektüel tutumun bir göstergesi gibi geliyor.
GümüÅŸ yazısının sonuna doÄŸru yazının başındaki iddiasına geri dönüyor: “Çeviri, bizde yayıncılığın en önemli ikinci sorunudur. Bunun bir nedeni çevirmen eksikliÄŸi; ikincisi çevirmenlerin büyük çoÄŸunluÄŸunun, özellikle edebiyat yayıncılığının gereksinimlerine uygun niteliksel karşılık verememesi; üçüncüsü de çevirmenlerin çoÄŸunluÄŸunun bu eksiklikleri yok saymasıâ€.
Çevirinin yayıncılığın sorun sıralamasındaki yerini bilemem ama GümüÅŸ’ün nitelikli çevirmen eksikliÄŸi konusundaki saptamasına katılıyorum. Yayıncıların çevirmenlere karşı tutumlarının, çeviri anlayışlarının, yeterli redaksiyon ve editör desteÄŸi saÄŸlamayışlarının, saÄŸlasalar bile çevirmenlere geribildirimde bulunmayışlarının çeviri kalitesinin düzelmesini engellediÄŸinin farkında mıyız? [pullquote]GümüÅŸ’ün nitelikli çevirmen eksikliÄŸi konusundaki saptamasına katılıyorum. Yayıncıların çevirmenlere karşı tutumlarının, çeviri anlayışlarının, yeterli redaksiyon ve editör desteÄŸi saÄŸlamayışlarının, saÄŸlasalar bile çevirmenlere geribildirimde bulunmayışlarının çeviri kalitesinin düzelmesini engellediÄŸinin farkında mıyız?[/pullquote]
ÇEVBİR kurucuları ve yöneticilerinin “yayıncıların kötü çevirilerin çoÄŸunluÄŸu oluÅŸturduÄŸu kaygısı hakkında ne düÅŸündüÄŸünü†merak etmiÅŸ GümüÅŸ. ÇEVBİR’e kuruluÅŸ aÅŸamasından beri üye olan biri olarak piyasadaki çevirilerin niteliklerinin sadece çevirmen sorumluluÄŸunda olmadığını düÅŸünüyoruz. Deneme çevirisi vermeden çeviri sözleÅŸme yapan yayıncıların, yayınevinin dil ve çeviri politikası hakkında çevirmenin bilgilendirilmeyiÅŸinin, çeviri için öngörülen sürelerin kısalığının, yeterli redaktör ve editör desteÄŸinin saÄŸlanmayışının, “kötü†olmasına raÄŸmen yayınevinin çevirileri yayınlamasının “çeviri kalitesini†düÅŸürdüÄŸü malum. [pullquote]Deneme çevirisi vermeden çeviri sözleÅŸme yapan yayıncıların, yayınevinin dil ve çeviri politikası hakkında çevirmenin bilgilendirilmeyiÅŸinin, çeviri için öngörülen sürelerin kısalığının, yeterli redaktör ve editör desteÄŸinin saÄŸlanmayışının, “kötü†olmasına raÄŸmen yayınevinin çevirileri yayınlamasının “çeviri kalitesini†düÅŸürdüÄŸü malum.[/pullquote]
GümüÅŸ’e göre “kötü çevirilerin nedeni, çevirmenlerin erek dil eksiklikleri, sözcüÄŸü sözcüÄŸüne yapılan tatsız çevirilerâ€. Bu iki saptama GümüÅŸ’ün okur olarak açıklık ve anlaşılırlık beklentilerini gösteriyor. “Kendi hünerlerini göstermek isteyen çevirmenin özgün metinden gitgide uzaklaÅŸtırdığı çeviriler, çevirmenin birikimini adamakıllı zorlayan serbest çeviriler†ifadesi ise GümüÅŸ’ün kaynak metin ile kurduÄŸu “aynılık†ve “sadakat†iliÅŸkileri çerçevesinde “doÄŸruluk†beklentilerine yanıt vermeyen çeviriler olsa gerek. Yayıncılar bunlardan “açık açık ÅŸikâyet etmek yerine dört duvar arasında ÅŸikâyet†ediyorlarmış. Neden bu beklentilerini çevirmenlerle paylaÅŸmıyorlar? Neden iÅŸi verirken, nasıl bir iÅŸ çıkarılmasını istediklerini belirten bir yönerge de teslim etmiyorlar? En azından çevirmeni hangi imla kılavuzunu ve hangi Türkçe sözlüÄŸü referans aldıkları ya da editörün kim olacağı konusunda bilgilendiremezler mi?
Eksik çevirilerle karşılaşıldığını ve bunun en zor düzeltilecek hasarlardan biri olduÄŸunu söyleyen GümüÅŸ, dikkatli bir editörün bu eksikliÄŸi tamamlayabileceÄŸini, bazen bazı bölümlerin yayınevinin otosansürü ve çeviri politikaları nedeniyle atlanmış ya da çıkarılmış olabileceÄŸini dikkate almıyor. GümüÅŸ, “yayıncılık dünyasının kısa yoldan kazanma istediÄŸinin bu duruma katkısına da dikkat çekerken†bu yozlaÅŸmada en az kusurun çevirmende olduÄŸunu görmezden geliyor. Çevirmen, yayıncısından maksimum desteÄŸi alarak metninin yayımlanacağını düÅŸünürken bazen teslim ettiÄŸi metin, teslim ettiÄŸi haliyle hiç okunmadan yayımlanabiliyor. Bu süreçte çevirmenin sorumluluÄŸu bence yayıncısına güvenmek/güvenmemek çerçevesinde ortaya çıkıyor. [pullquote]Çevirmenin sorumluluÄŸu yayıncısına güvenmek/güvenmemek çerçevesinde ortaya çıkıyor[/pullquote] Çevirmen sözleÅŸmenin öngördüÄŸü kısa sürede, hiç de içine sinmeyen bir çeviriyi teslim edip, düzeltilebileceÄŸi konusunda yayıncısına güvenebilir ya da bu güveni taşımıyorsa emin olmadığı çeviriyi öngörülen sürede teslim etmez. O zaman da sözleÅŸmeden doÄŸan yükümlülükleri gereÄŸi tazminat ödemek zorunda kalabilir.
GümüÅŸ yazısını “İyi iÅŸler topluca yapılabilir, ama kötü iÅŸlerde her koyun kendi bacağından asılır. Her iki alandaki meslek örgütleri, kendi alanlarının suç örgütü deÄŸildir†diyerek bitirirken ÇEVBİR’in bir meslek örgütü olarak “kötü çevirinin†sorumluluÄŸunu taşımadığının farkında sanırım. “İyi†ve “kötü†çeviri tartışılması gereken kavramlar aslında. Bir yandan bu iki nitelemenin deÄŸer sorunuyla iliÅŸkisi açısından, öte yandan da bu nitelemelerin içeriklerinden ne beklediÄŸimiz açısından tartışmamız gerekiyor. GümüÅŸ’ün söylediklerinden anladığım kadarıyla onun için “kötü†çeviri, açık ve anlaşılır olmayan, atlamalar nedeniyle eksik olan, aslını yansıtmayan, hatta “serbest çeviri†tanımıyla aslından uzaklaÅŸan, çevirmenin ana dil bilgisinden ÅŸüphe duyulmasını saÄŸlayan çeviri. “İyi†çeviri ile ise neyi kastettiÄŸini anlamadım. Çeviri konusunda bir daha yazarsa, “iyi çeviri†meselesini daha detaylı ele alacağını umarım.

Yorumlar kapalı.