Åžair, sözlükçü, dilci ve çevirmen Ali PüsküllüoÄŸlu, 73 yaşında yeryüzüne veda etti. PüsküllüoÄŸlu’nun Türkçe Sözlük ve Edebiyat SözlüÄŸü gibi çalışmaları 2008 yılı başında yeni baskılarıyla yayımlanmıştı. PüsküllüoÄŸlu’nun cenazesi 25 Haziran 2008 günü Ankara, Küçükesat Camisi’nden kaldırılacak. AÅŸağıda, Åžiir Penceresi’nin hazırladığı ayrıntılı yaÅŸamöyküsü ve yapıt listesini aktarıyoruz:

“Åžair ve dilci Ali PüsküllüoÄŸlu, Adana’nın Kadirli ilçesinde, 1 Ocak 1935’te doÄŸdu.

Lise öÄŸrenimini hastalığı nedeniyle sürdüremedi (1952). Yıllar içinde kendi kendini yetiÅŸtirdi. Kadirli’de, Adana’da ve İstanbul’da çeÅŸitli iÅŸlerde çalıştı. Bunlardan çiftçilik, gazete satıcılığı, sinema biletçiliÄŸi, avukat yazmanlığı, redaktörlük, gazetecilik ve yayımcılık anılabilir. İstanbul’da Çevre Yayınevi’ni kurdu (1959). Kadirli’de KaracaoÄŸlan adlı haftalık bir gazete çıkardı (29 Temmuz 1960, 12 sayı). 1960-83 arasında TDK’da Yayın ve Tanıtma Kolu uzmanı olarak çalıştı, Kurum’a 1983’te tüzedışı olarak el konulması üzerine “istifa” ederek ayrıldı. Dil ve yazın çalışmalarını Ankara’da sürdürüyordu.

Ali PüsküllüoÄŸlu gençliÄŸinde Orhan Kemal'le birlikteAnkara Radyosu’nda “Kitap Saati”ni (1962-63) ve Türkiye Radyoları’nda Türk Dil Kurumu adına “Arı Dile DoÄŸru”,”Ana Dilimiz”, “Öz Dilimiz” programlarını hazırladı (1963-66). Türkiye Radyoları’nda her akÅŸam olmak üzere bir yıl süreyle yayımlanan, Atatürk’ün Söylev‘ini ilk kez günümüz diline aktararak sunanlar arasındaydı.

Ulus gazetesinin haftalık sanat-edebiyat sayfasını yönetti (Nisan 1970-Nisan 1971, 51 sayı); Halkçı gazetesinin sanat-edebiyat sayfasını yönetti (1973); ÅŸiir dergisi Yusufçuk`u çıkardı (Ocak 1979-Aralık 1980, 24 sayı). Türk Dili dergisinin yazı kurullarında yer aldı. ÇaÄŸdaÅŸ Türk Dili dergisinin kurulmasına ön ayak oldu ve dergiyi genel yayın yönetmeni olarak bir süre yönetti. Hürriyet topluluÄŸunun yayımladığı Hürgün gazetesinde serbest yazar olarak çalıştı (1985).

Öz Türkçe Sözlük kitabı 12 Mart döneminde toplatıldı ve bir buçuk yıl süren yargılama sonunda aklandı. Çocuklar için bir Türk ÅŸiiri seçkisi olan ve Kültür Bakanlığı’nca yayımlanan Kırlangıcın Kanat VuruÅŸu da  12 Eylül döneminde savcılıkça soruÅŸturuldu ve takipsizlik kararı verildi.

Dil DerneÄŸi’nin ve Edebiyatçılar DerneÄŸi’nin kurucularından olan PüsküllüoÄŸlu’nun ilk ÅŸiiri Kadirli’de Oba gazetesinde yayımlanmıştı (1950). Dergilerde ilk ÅŸiiri Haziran 1951’de Kaynak dergisinde çıktı. DoÄŸayı, sevgiyi ve toplumsal sorunları iÅŸlediÄŸi ÅŸiirlerini ve yazılarını Varlık, Hisar, Türk DüÅŸüncesi, Türk Sanatı, İstanbul, DeÄŸiÅŸim, Türk Dili, Papirüs, Dost, OluÅŸum, Hürriyet Gösteri, Milliyet Sanat Dergisi, Yusufçuk, Yazko Edebiyat, ÇaÄŸdaÅŸ Türk Dili, Adam Sanat vb. dergileriyle AkÅŸam, Vatan, Cumhuriyet, Ulus, Yeni Halkçı, Hürgün ve Milliyet gazetelerinde yayımladı.

“MaÄŸara/DaÄŸ Başı” adlı radyo oyunu Türkiye Radyoları’nda, İngilizceden çevirdiÄŸi tek perdelik oyunlar Türk Dili dergisinde yayımlandı.

Åžiirleri İngilizce, Arapça, Fransızca, Rusça, İsveççe, Sırpça gibi dillere çevrildi. Åžiirleri, anlatıları ders kitaplarında yer aldı.

YAPITLARI:

Åžiir:

Pembe Beyaz, Türk Sanatı, İstanbul 1955.

Aydınlık İçinde, Sami Gürel Yayınları, İstanbul 1956.

Karanfilli Saksı, Işıl Basımevi,  İstanbul 1958.

Uzun Atlar Denizi, GİM Yayınları, Ankara 1962.

Sırtımızda Kızgın GüneÅŸ, AP Kitapları, Ankara 1965.

Unutma Onları, Bilgi Yayınevi, Ankara 1976.

Yaz ve Yağmur, Bilgi Yayınevi, Ankara 1978.

Gül, Sevgili Yurdum, Varlık Yayınevi, İstanbul 1984.

Eskidikçe, Cem Yayınevi, İstanbul 1992.

SeçilmiÅŸ Åžiirleri, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1996.

Babadat (toplu şiirler, 1950-97) ; Arkadaş Yayınları, Ankara 1998.

Dil-Sözlük (ilk yayım yıllarına göre):

Öz Dilimiz, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1966.

KonuÅŸmalar, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1966.

Öz Türkçe Sözlük, Nokta Yayınları, Ankara 1966.

YaÅŸar Kemal SözlüÄŸü, Cem Yayınevi, İstanbul 1974.

Öz Türkçe Kılavuzu, Maya Yayınları, Ankara 1980.

ÇaÄŸdaÅŸ Türkçe Sözlük, Maya Yayınları, Ankara 1980.

Ortaokullar İçin Türkçe Sözlük, Maya Yayınları, Ankara 1980.

SeçilmiÅŸ Çocuk Adları SözlüÄŸü, Maya Yayınları, Ankara 1981.

İlkokullar İçin Örnekli-Resimli Türkçe Sözlük, ABC Yayınevi, İstanbul 1988.

Türkçe Sözlük (küçük), Almanya: Schulbuck Verlag, 1991.

Türkçenin Yazım Kılavuzu, ABC Yayınevi, İstanbul 1991.

ArkadaÅŸ Türkçe Sözlük, ArkadaÅŸ Yayınevi, Ankara 1994.

Türkçe Deyimler SözlüÄŸü, ArkadaÅŸ Yayınevi, Ankara 1995.

Türk Atasözleri SözlüÄŸü, ArkadaÅŸ Yayınevi, Ankara 1995.

Türkçe Sözlük, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1995.

Edebiyat SözlüÄŸü, Özgür Yayınevi, İstanbul 1996.

Türkçenin Argo SözlüÄŸü, Özgür Yayınevi, İstanbul 1996.

ÖÄŸrenciler İçin Temel Deyimler SözlüÄŸü, Alfa Yayınları, İstanbul 1996.

Türkçedeki Yabancı Sözcükler SözlüÄŸü, ArkadaÅŸ Yayınevi, Ankara 1997.

ÖÄŸrenciler İçin Resimli Türkçe Sözlük, ArkadaÅŸ Yayınevi, Ankara 1998.

İlköÄŸretim İçin Seçme Atasözleri SözlüÄŸü, DoÄŸan Kitap, İstanbul 2000.

İlköÄŸretim İçin Temel Deyimler SözlüÄŸü, DoÄŸan Kitap, İstanbul 2000.

Yazım Kılavuzu, Arkadaş Yayınevi, Ankara 2001.

İlköÄŸretim İçin Atasözleri ve Deyimler SözlüÄŸü, ArkadaÅŸ Yayınevi, Ankara 2004.

Seçki:

Sevgi Åžiirleri Antolojisi, Sami Gürel Yayınları, İstanbul 1955.

Åžiirimizin Dört Ahmedi, Çevre Yayınları, İstanbul 1959.

Yeni Türk Tiyatrosu (kısa oyunlar seçkisi), Nokta Yayınları, Ankara 969.

Türk Halk Åžiiri Antolojisi, Bilgi Yayınevi, Ankara 1975.

Anlatı:

Efsaneler, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1971.

Türk Halk Öyküleri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1982.

Çocuk Kitabı:

Okumaya GeçiÅŸ Kitabı, Ararat Yayınevi, İstanbul 1976.

Çocuklara Åžakacı Åžiirler (seçki), Derinlik Yayınevi, İstanbul 1977.

Kırlangıcın Kanat VuruÅŸu (seçki), Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1979.

Nasrettin Hoca, Derinlik Yayınevi, İstanbul 1980.

Anadolu Söylenceleri, Milliyet Yayınları, İstanbul 1983.

Bektaşi, Cem Yayınevi, İstanbul 1987.

Afacan Cem (10 kitaplık dizi), Cem Yayınevi, İstanbul 1990.

Çeviri:

Açlar (William Saroyan, 1 perdelik oyun), Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara 1962.” (Åžiir Penceresi/İkaros)