Kitap: HacımüftüoÄŸlu, Halil (2008)
Kuran Tercümelerinde Yöntem Sorunu
İstanbul: İz Yayıncılık (336 s.)
*
DeÄŸerlendiren: Özge ÇELİK (Doktora öÄŸrencisi, Metis Yayınevi editörü)
Din kültürü ve ahlak bilgisi öÄŸretmeni Halil HacımüftüoÄŸlu, 1995 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu. A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri (Tefsir) Anabilim Dalı’nda baÅŸladığı yüksek lisans öÄŸrenimini on dil bilen ve Kuran-ı Kerim üzerine çok sayıda çaÄŸdaÅŸ araÅŸtırmaları bulunan Prof. Dr. Salih Akdemir’in danışmanlığında “Türkçe Kuran Tercümelerinde Metot Sorunu” konulu teziyle tamamladı (2006). Çok kültürlü Prof. Dr. Salih Akdemir’in çeviribilim kuramlarının çeviriye uygulanmasına yönelik makaleleri de bulunmaktadır.
Yazarın Kuran Tercümelerinde Yöntem Sorunu: Kuran’ın Mahiyetine, Temel Kavramlarına ve Çevirisi Sorununa Farklı Bir yaklaşım adını taşıyan kitabı yüksek lisans çalışmasıdır. Kitap Türkçe yayımlanan Kuran çevirilerini özellikle yöntem sorunları açısından nesnel ele alan ve bilimsel bir temele oturtmaya çalışan yoÄŸun bir çabayla hazırlanmıştır.
HacımüftüoÄŸlu bu çalışmasıyla öncelikle Kuran çevirisini daha kapsamlı ve yöntemli bir biçimde sorgulamayı, çeviri sürecinde karşılaşılabilecek temel sorunlara iÅŸaret etmeyi ve Kuran tercümelerinde sık rastlanan sorunlara dikkat çekmeyi, bu sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmayı amaçlıyor. Kuran çevirilerinde yöntem sorununu çeviribilimsel bir bakış açısıyla ele almayı deneyen yazar, çalışmasının ilk iki bölümünde kuramsal çerçevesini netleÅŸtiriyor, çeviriye ve belli baÅŸlı çeviri kuramlarına iliÅŸkin bilgi veriyor. Bu baÄŸlamda çeviribilim alanında yayımlanan Türkçe kaynaklardan da yararlanıyor (Bengi-Öner, Eruz, Berk, BoztaÅŸ/Okyavuz).
Çalışmasının üçüncü bölümünde Türkçe Kutsal Kitap çevirilerine, dördüncü bölümde ise Kuran çevirilerine iliÅŸkin genel gözlemlerini aktarıyor. Türkçe Kuran çevirilerinde karşılaşılan belli baÅŸlı “hataları” ele aldığı beÅŸinci bölümde özellikle yöntem sorunları, çeviri “hataları”, dil “yanlışları” ve sözdizimsel “hatalar” üzerinde yoÄŸunlaşıyor. HacımüftüoÄŸlu çalışmasının son bölümünde, Kuran çevirisine iliÅŸkin bir yöntem önerisinde bulunuyor. Bu baÄŸlamda kültürel arka alan bilgisinin önemini vurguluyor; çeviri sürecinin hemen öncesine, araçların ve amaçların belirlenmesine iÅŸaret ediyor. Çeviri sürecini metin çözümlemesinden “kuralların” tespitine, çeviri iÅŸlemlerinden “eÅŸdeÄŸerliliÄŸe” iliÅŸkin kararlara kadar uzanan pek çok aÅŸamayı göz önünde bulundurarak, kapsamlı bir biçimde ele alıyor.
Bir anlamda disiplinlerarası bir çalışma olan bu kitap hem İlahiyat hem de Çeviribilimle ilgilenenlere hitap eden, “kuran çevirisi alanındaki temel soruların üzerine cesaretle giden,” Kuran çevirilerini bilimsel bir bakış açısıyla ele almaya ve sorgulamaya, anlamaya çalışan bir giriÅŸimin ürünüdür.
