Kitap: Eruz, Sakine F. (2000)
Çeviride ve Çeviri EÄŸitiminde KoÅŸut Metinler
İstanbul: Basın Yayın Matbaacılık, İstanbul Üniversitesi Rektörlük Yayınları No: 4248 (254 s.)
(yayımlanmış doktora çalışması)
*
DeÄŸerlendiren: Dolunay KUMLU (Trakya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Mütercim Tercümanlık Bölümü, İngilizce Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı)
Uzun yıllar çevirmen serbest çevirmen olarak çalışan F. Sâkine Eruz, 1993 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi, Çeviribilim Bölümü, Almanca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı öÄŸretim üyesidir. Yazarın çeviribilim alanında iki kitabı (2003/2008) ve çeviri eÄŸitimi, uzmanlık çevirisi ve çeviri tarihi üzerine çok sayıda makalesi bulunmaktadır.
Yazar “Çeviride ve Çeviri EÄŸitiminde KoÅŸut Metinler” baÅŸlıklı kitabında hukuk metinlerinden yola çıkarak uygulama alanını çeviribilimsel yaklaşımlarla kuÅŸatarak çeviri edinci kazanma sürecinde koÅŸut metinlerin rolünü sorguluyor ve bilinçli yapılan koÅŸut metin çalışmalarının çeviri edincine katkısını ortaya koyuyor. Yazarın yayımlanmış doktora çalışması olan bu eser, Almanca ve Türkçe dillerinde yazılmış hukuk metinleri içinden seçilmiÅŸ koÅŸut metin örneklerinden yola çıkarak, koÅŸut metinlerle çalışmalara yöntemsel öneriler getiriyor ve bu tür çalışmaların nasıl daha dizgeli bir biçimde yapılabileceÄŸi konusunu ele alıyor. Bu çalışma Türkiye’de çeviribilim alanında bu konuda yapılan ilk çalışmalardandır.
Kitap, giriÅŸ, sonuç, kapsamlı bir Almanca özet ve kaynakça dışında beÅŸ bölümden oluÅŸmaktadır. GiriÅŸ bölümünde yazar, kendi çevirmenlik deneyimlerini ve çeviri alanında eÄŸitimci kimliÄŸi ile yaÅŸadıklarını okuruyla paylaÅŸmaktadır. İlk bölümde kuramsal yaklaşımların geliÅŸimi ve uygulama açısından iÅŸlevlerini ele alan yazar, koÅŸut metinlerle çalışma konusunda hangi kuramlardan yola çıktığını örnekleyerek sırasıyla Vermeer, Holz-Maenttaeri ve Toury’nin erek odaklı çeviri kuramlarını tartışmaya sunmuÅŸ, sonrasında erek odaklı yaklaşım açısından koÅŸut metinleri ele almıştır. Bu bölümü metin türü olgusunu Batı ve Türkiye açısından irdeleyen, metin türü, uzmanlık metni gibi kavramları çeviri ile ilintilendiren ve sorgulayan bir bölüm izliyor ve yazar uzmanlık dili edinci kazanma sürecinde koÅŸut metinlerin önemini vurguluyor. Üçüncü bölümde, Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluÅŸuyla baÅŸlayan hummalı hukuk çevirilerine ve Atatürk’ün davet ettiÄŸi ünlü hukukçu Hirsch‘ten de alıntılara yer verilerek, çeviri yoluyla kazanılan hukuk metinlerinin biçeminin ve dilinin pekiÅŸmesinin serüveni anlatılıyor. Bu baÄŸlamda, hukuk metni ve hukuk dili Almanca ve Türkçe dillerinden seçilmiÅŸ hukuk metinleri örnekleri üzerinden inceleniyor ve bu metinlerin çeviri odaklı çözümlenmesinde koÅŸut metinlerin rolü sorgulanarak hukuk metinleri özellikleri tanımlanıyor. Yazar, kitabın ana teması “çeviri eÄŸitiminde ve çeviride koÅŸut metin” kısmını dördüncü bölümde ele alıyor ve koÅŸut metni tanımlayarak sınıflandırıyor. Kaynak ve erek dilde yapılan koÅŸut metin çalışmaları örneklendikten sonra, öÄŸrenci profili de dikkate alınarak, bu çalışmaların öÄŸrenciye yönelik nasıl geliÅŸtirileceÄŸi de bu bölümde açıklanıyor. “KoÅŸut metin çalışmalarına uygulamalı örnekler” baÅŸlıklı son bölümde yazar somut örneklerle koÅŸut metin çalışmalarını açımlıyor.
Kitap çeviribilim literatüründe övülen, ancak sınırları saptanamayan koÅŸut metin kavramına bir tanım ve bir sınıflandırma getirerek bu alanda yapılan çalışmaları saydamlaÅŸtırmaktadır. Hukuk metinlerini çeviri açısından yeniden tanımlayan yazarın koÅŸut metinlerle çalışma yöntemi öteki bilim dillerine ve hukuk dışındaki uzmanlık alanlarına da uygulanabilir özelliktedir.
Çeviri eÄŸitimi veren akademisyenlere, Türkiye’de hukuk dilinin geliÅŸimini araÅŸtırmak isteyen araÅŸtırmacılara ve koÅŸut metin çalışmasının yöntemlerini öÄŸrenmek isteyen uzman çevirmenlere yönelik bu yapıt, öncelikle koÅŸut metin çalışmalarıyla çeviri edincinin nasıl geliÅŸtirilebileceÄŸine yer verdiÄŸi için uygulamalı çeviri eÄŸitiminde eÄŸitmenin yönlendirmesiyle ders kitabı olarak da kullanılabilir.

Yorumlar kapalı.