Kitap: Erten, Asalet (2003)
Tıp Terminolojisi ve Tıp Metinleri Çevirisi
Ankara: Seçkin Yayıncılık (248 s.)
*
DeÄŸerlendirme: Sinem CANIM (Doktora öÄŸrencisi, İ.Ü. Çeviribilim Bölümü, İngilizce Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı araÅŸtırma görevlisi)
Yazar 1991 yılından bu yana Hacettepe Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü’nde öÄŸretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Tıp Terminolojisi ve Tıp Metinleri Çevirisi adlı kitap tıbbi metinleri çeviribilimsel yöntemlerle kuÅŸatarak tıp çevirisi eÄŸitimine yönelik açılımlar getirmektedir.
Çalışma beÅŸ bölümden oluÅŸmaktadır. Birinci bölüm dünya tıp tarihi ve Türk-İslam tıp tarihine kısa bir bakış niteliÄŸindedir. Bunu izleyen bölümde tıp dili ve tıp terminolojisi konuları ele alınmıştır. Evrensel tıp dilinin oluÅŸumunda Grekçe ve Latincenin etkisi üzerinde durulmuÅŸ ve II. Mahmut’tan (Osmanlı Devleti’nden) 1980’lere dek süregelen tıp dilini TürkçeleÅŸtirme çalışmaları ele alınmıştır. Ardından tıp dilinin bir parçası olan tıp terminolojisi konusuna geçilmiÅŸtir. Tıp terminolojisinin özellikleri kökler, öneklere, sonekler gibi öÄŸeler üzerinden saydamlaÅŸtırılmıştır. Üçüncü bölüm tıp çevirisi tarihine kısa bir bakışla baÅŸlamaktadır. Ardından günümüzde tıp çevirisinin ulaÅŸtığı konum, bilgi teknolojilerindeki geliÅŸmelerin ve küreselleÅŸmenin tıp çevirisi üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Üniversitelerin mütercim-tercümanlık bölümlerinde verilen tıp çevirisi eÄŸitiminden de yola çıkarak tıp çevirisi konusunda çevirmenlerin baÅŸvuru kaynaklarına yer verilmiÅŸ ve tıp çevirisi yapan çevirmenlerin baÅŸvurabileceÄŸi web adreslerinin kısa bir dökümü yapılmıştır. Devamında tıp metinleri çevirisinin özellikleri ve sorunları ele alınmıştır. Öteki alanların çevirmenlerinin tıp çevirmenleri ile ortak sorunlar yaÅŸadıkları düÅŸüncesinden hareketle C.A. Finch ile Peter Newmark’ın önerdiÄŸi çeviri yöntemlerine yer verilmiÅŸtir. Kuram ve uygulama baÄŸlantısını kurmak amacıyla Hans J. Vermeer’in skopos kuramı ile J. Holz Mantarri’nin eylem kuramı ele alınmış ve tıp metinlerinin bu kuramların ışında çevrilebileceÄŸi vurgulanmıştır. Sonrasında ise metin türü ve çeviri iliÅŸkisi ile tıp metinleri ve biçem iliÅŸkisi incelenmiÅŸtir. Dördüncü bölümde verilen İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye çeviri örnekleri Newmark ile Hudson’un örtüÅŸen dil sınıflandırmalarına göre düzenlenmiÅŸtir. Bu sınıflandırmaya göre birer kaynak metin, metne ait terminoloji ve çeviri metin verilmiÅŸtir.  Yazar beÅŸinci bölümde Katharina Reiss, Tahsin AktaÅŸ, Anton Popovic ve Van den Broeck’ün çeviri eleÅŸtirisiyle ilgili tartışmaları da ele alıp çeviri eleÅŸtirisinin tanımı yaparak çeviri sürecini saydamlaÅŸtırır. Ardından tıp alanındaki bir ders kitabından (Practice in Medical English) alınan bir kaynak metin ile aynı kaynak metnin Hacettepe Üniversitesi İngilizce Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı ikinci sınıf öÄŸrencilerine yaptırılan çevirisi alıntılanmıştır. Bu çevirilerdeki yanlışlar incelendikten sonra tıp alanında çeviri yapacak olanların terminoloji ve konu bilgisi açısından donanımlı olmalarının önemi vurgulanmış ve tıp çevirisi yapmanın ciddi sorumluluk gerektirdiÄŸinin altı çizilmiÅŸtir. Bu bölümde son olarak aynı kaynak metnin Erten tarafından yapılan çevirisi de verilerek Peter Newmark’a göre tıp metinlerinin çevirisinde izlenecek süreçte yapılması gerekenler maddeler halinde belirtilmiÅŸtir. Sonuç bölümünde bilim ve teknolojide yaÅŸanan geliÅŸmelerle birlikte çevirinin bir iletiÅŸim aracı olarak büyük önem taşıdığı ve hızlı bilgi üretiminin bir sonucu olarak çevirmenin de kendisini sürekli güncel tutmasının gerekliliÄŸi vurgulanmış, Eruz’un uzmanlık metni tanımı aktarılarak, bu tür metinlerin çevirisinde uzmanlık dili ve terminolojisini bilmenin önemi ifade edilmiÅŸtir. Çeviribilimin geliÅŸiminde kuramcıların yanı sıra üniversitelerin mütercim-tercümanlık bölümlerinin kurulmasının da büyük katkısının olduÄŸu ve bu bölümlerin piyasaya donanımlı, sorumluluk sahibi ve nitelikli çeviri yapan çevirmenlerin kazandırılmasında önemli bir rol üstlendiÄŸi vurgulanmıştır.
Türkiye’de tıp çevirisine yönelik yayımlanan ilk kaynaklardan olması açısından kitap çeviribilim akademisyenlerinin yanı sıra öncelikle tıp çevirisi yapan öÄŸrencilerin ve çevirmenlerin yararlanabileceÄŸi bir kaynaktır. Ayrıca ülkemizde uzmanlık çevirisi alanında yapılan çalışmaların da görece sınırlı olduÄŸu göz önünde bulundurulduÄŸunda, kitap uzmanlık alanındaki yayınların zenginleÅŸmesine katkıda bulunurken aynı zamanda ileride yapılacak uzmanlık çevirisi araÅŸtırmalarını da özendirmektedir.

Yorumlar kapalı.