Çeviriye Bilimsel Bakış Ve Türkiye’deki GeliÅŸmeler

Ama kuramsal çalışmaların; eÄŸitim olarak, çeviri eleÅŸtirisi olarak veya çeviri tartışmaları olarak uygulama alanına yansıması gerek. EÄŸer bu baÄŸlantılar kurulmazsa çeviri kuramı da anlamsızlaşır. Türkiye’de çeviri gerçeklerine, özellikle de çeviri tarihine yönelik araÅŸtırmalar bilimsel ölçüler içinde yapıldıkça bu kopukluÄŸun da bir ölçüde aşılacağını umabiliriz. Bu önemli bir nokta, çünkü gerçekte çevirmenler kuramsız hareket etmiyorlar. ÇoÄŸu kez spekülatif genellemeler çeviri kararlarını etkiliyor veya çevirinin gereklerini hissederek hareket eden çevirmenler kendilerini yanlış genellemelerin baskısı altında hissedebiliyorlar.

Çeviribilime İhtiyaç Duyanların Çevirmenler Olması Gerekir

Bilim doÄŸal olarak soyut diliyle çevirmenlerin ille de anlamayacağı veya öÄŸrenmek zorunda olmadıkları bir ÅŸeyse olsa da, kendi konusuyla (yani çeviri pratiÄŸiyle) içsel bir iliÅŸki kurmuÅŸ bir çeviribilim çevirmenlerin doÄŸal müttefikidir ve onların eylemlerinin ortak, aÅŸkın aklıdır; bu olduÄŸu sürece ve çevirmenler bilimsel bakışı merak ettikleri sürece bir ÅŸekilde (bilimsel bilgi popülerleÅŸtirilerek olsun, bilinçli çeviri eleÅŸtirileri veya meslek içi eÄŸitim yoluyla uygulanarak olsun) çevirmenlere döner gelir.

Avrupamerkezcilikten Uzak Çeviri

Özellikle 1960’dan baÅŸlayarak Türkiye’nin siyasi koÅŸullarına baÄŸlı olarak, yazınsal eserlerin yanı sıra pek çok politik ve felsefi yabancı eser çevrilmiÅŸ ve yayımlanmıştır. Böylece, “dış kaynaklı” pek çok akım, fikir hareketi ve ideoloji yine çeviriler yoluyla Türkçe’ye ve Türk kültür ve düÅŸünce dünyasında girmiÅŸtir. Dönemin siyasi duruÅŸuna baÄŸlı olarak çevrilmek için seçilen eserler deÄŸiÅŸse de çevirilerin rol ve öneminin azalmadığını, aksine çeviri yayınlarda belirgin bir artış olduÄŸunu görüyoruz.

“Yerelleştirme”nin Tanımı

Her sınır, kapatılan her sınır, geçilmemesi gereken sınır olmayabilir. Çeviribilim yerelleÅŸtirmeye Holmes’un sözünü ettiÄŸi paradigmalar ve modellerle çözüm üretemez mi? Yeni bir bilim dalı ütopyası ve iletiÅŸim kanallarına gereksinim mi var? Yoksa çeviribilimde bir “ilerleme” mi yaÅŸadıklarımız?