İlk Temel Eser: İntibah
Yüz Temel Eser’ler arasında dil içi çeviriler de önemli bir yere sahip ve bu çeviriler zaman içinde büyük deÄŸiÅŸiklikler gösteriyor. İnsan sanıyor ki, bir yazarın bir metni vardır, çeviride çok…
Yüz Temel Eser’ler arasında dil içi çeviriler de önemli bir yere sahip ve bu çeviriler zaman içinde büyük deÄŸiÅŸiklikler gösteriyor. İnsan sanıyor ki, bir yazarın bir metni vardır, çeviride çok…
Dahası, tam ÅŸu anda sayısız çevirmenin harıl harıl Batı dillerinden en önemli romanları, inceleme kitapları çevirmekte olduÄŸu, her saat başı “tüm zamanların en güzel, en önemli†kitabının yayınlandığı bir kültür ortamında, birtakım yetiÅŸkinlerin vaktiyle okumuÅŸ ve pek etkilenmiÅŸ olduÄŸu eserleri en önemli, klasik eser diye dayatmak acımasız bir çeliÅŸki deÄŸil mi? Bir zamanlar anlamı vardı bunun, gençlere özel ve küresel ÅŸirketlerin insafına terk edilmemiÅŸ bir gelecek vaat ediliyordu, ya ÅŸimdi? Ve dahası, son yirmi yılda sessiz sedasız yepyeni bir edebiyat türü doÄŸdu çoktan, bilgisayar oyunlarının çoÄŸu 100 Temel Eser’den daha çarpıcı ve evrensel içeriklere sahip. Topuk parçalayan mayınların yüzde elli indirimle satılan klasikler kadar ucuz olduÄŸu bu dünyada, belki de Counter Strike oynamak en az Ömer Seyfettin’in Bomba‘sını okumak kadar anlamlıdır. Bu elbette tartışılabilir, ama kendi adıma ÅŸunu söyleyebilirim: Little Big Adventure: Twinsen’s Odyssey (1997) adlı Türkçeye çevrilip yayınlanmamış, ama İngilizce ya da Fransızcasından Türkiye’den birçok kimsenin oynamış olduÄŸu bir oyun var, bu oyun tam bir klasik. Listedeki yazarlardan Cengiz Aytmatov’un Gün Uzar Yüzyıl Olur‘da “mankurtlaÅŸma†(son yıllarda her on kiÅŸiden yedimizin yakalandığı kültürel yabancılaÅŸma hastalığı) olarak tanımladığı süreci, onun kadar baÅŸarılı bir ÅŸekilde anlatıyor. Bu durumda öÄŸrenci Aytmatov okumamış, ama oyunu oynamışsa, daha az kültürlü mü oluyor? Bilemiyorum, ama “yaÅŸayacak yer açmak†lazım gençlere ve bunu 100 Temel Eserler yapmıyor. Bu yüzden de gençlerin büyük kısmı 1 Temel Eser’le yetiniyorlar.
Hitler, Mussolini, Franca, Batista, Saddam Hüseyin, Hafız el-Esad isimlerinin yanında Atatürk’e yer veren Microsoft, Milli EÄŸitim Bakanlığı’yla nasıl bir ortaklık içinde bulunuyor? Bu ansiklopedi Türkçe’ye çevrildiÄŸi zaman da kaynak metne sadıklık saÄŸlanacak mı? Daha da önemlisi, bu durum yeni TCK’nın 301. maddesinin kapsamına girmiyor mu: sonuçta Almanya’daki Türkler Almanca Encarta’dan yararlanıyor ve 301. madde TürklüÄŸe hakareti cezalandırıyor – Atatürk’e hakareti uluslararası bir ÅŸirket yaparsa, kapsam dışı mı kalıyor?
TCK Madde 301 ve “TürklüÄŸü aÅŸağılamak”la ilgili olarak, kitap ve yazarlara açılan yeni davaların haberleri uluslararası basında yer almaya baÅŸladı. Fakat bu yeni davaların çarpıcı bir özelliÄŸi var: artık çevirmen…